Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUNUS TİKER
Danışman: Bekir Şakir Konyalı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yaratıcı okumanın, yaratıcı yazma sürecinde oynadığı rolü ortaya koymayı amaçlayan bu çalışma; edebiyat felsefesi, hermenötik ve okur merkezli edebiyat teorileri gibi disiplinler arası yaklaşımları temel alarak okurun metinle olan etkileşimini ve bu etkileşimin yaratıcı yazarlık becerilerini nasıl şekillendirdiğini ele almaktadır. Bu bağlamda okur, okuma, yazar ve yazma kavramlarının tarihsel gelişiminden ziyade kuramsal gelişimine odaklanılan araştırmada, öncelikle okumanın ontolojik boyutu ile ontolojik bir çaba olarak yazma eylemi genel hatlarıyla ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ardından okurun metne yönelik tutumları tartışmaya açılarak pasif okurluktan yaratıcı okurluğa geçiş sürecinde kuramsal çerçevesi ile ortaya konulan; metnin karşısında durmak: pasif okuma, metni eylem olarak görmek: aktif okuma, metnin sınırlarını aşmak / sorgulamak: eleştirel / reflektif okuma, metni görünür kılmak: göstergebilimsel ve fenomenolojik okuma ve metni yeniden üretmek: yaratıcı okuma kavramları eşliğinde okurun metne yönelik tutumları ve metin ile okur arasında kurulan bağın, felsefî ve teorik boyutlarına dikkat çekilmiştir. Bununla birlikte sözlü gelenek ve yazılı kültür bağlamında anlatının güncelleştirilmesi, farklı alanlar arasında metnin transferi, yapıbozum, eş-yazarlık ve okumanın kurgusal karakteri, diğer bir deyişle yeniden kurma bağlamında yaratıcı okumanın formları üzerinde durulmuştur. Böylece yaratıcı okumanın da kuramsal tasnifi oluşturulmaya çalışılmış ve yaratıcı okumanın, yaratıcı yazma sürecinde sadece bir araç olmakla kalmayıp aynı zamanda temel itici bir güç olduğu savunulmuştur. Bu minvalde okumanın, yalnızca metni anlamlandırma değil, aynı zamanda yeni anlamlar üretme ve üretilen yeni anlamlar eşliğinde yeni eserler ortaya koyma süreci olduğu ifade edilmiştir. Son olarak metinlerle etkileşim kurma ve anlam yaratma sürecinde kazanılan becerilerin, yazarların kendi metinlerini oluşturmalarında nasıl bir rol oynadığı ve bu bağlamda yaratıcı yazarlığın gerek teorik gerek pratik alanda yaratıcı okuma ile nasıl mümkün kılınabileceği dile getirilmiştir.