Türkiye'nin Karadeniz kıyılarında avlanan deniz balıklarında Hysterothylacium (Nematoda: Raphidascarididae) larvalarının morfolojik ve moleküler karakterizasyonu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Su Ürünleri Hastalıkları Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMET YAVUZ GELEN

Danışman: Gökmen Zafer Pekmezci

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye karasularında avlanan deniz balıklarını enfekte eden Hysterothylacium (Nematoda: Raphidascarididae) türlerinin larval morfotiplerinin tanımlanması ve moleküler karakterizasyonları hakkında az sayıda araştırma bulunmaktadır. Bugüne kadar Karadeniz'de avlanan deniz balıklarını enfekte eden Hysterothylacium türlerinden sadece H. aduncum larvalarının rDNA ITS (ITS‒1, 5.8S, ITS‒2) bölgesinin moleküler karakterizasyonu yapılmıştır. Karadeniz'de H. aduncum larvaları haricinde diğer Hysterothylacium larval morfotiplerin tanımlanması ve moleküler karakterizasyonları hakkında bugüne kadar herhangi bir araştırma yapılmamıştır. Bu tez ile Karadeniz'de avlanan deniz balıklarını enfekte eden Hysterothylacium larval morfotiplerinin tanımlanması ve moleküler karakterizasyonlarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Karadeniz'de avlanan ve ekonomik öneme sahip olan deniz balıklarından Engraulis encrasicolus L., 1758 (hamsi), Trachurus trachurus L., 1758 (karagöz istavrit), Mullus barbatus ponticus E., 1927 (barbunya) ve Merlangius merlangus L., 1758 (mezgit) türlerinin parazitolojik muayeneleri yapılmıştır. Morfolojik inceleme ile Hysterothylacium sp. larval tip III, IV, VIII ve IX morfotipleri tanımlanmıştır. Tanımlanan larval morfotipler arasından seçilen örneklerin DNA ekstraksiyonları yapılmış, rDNA ITS ve mtDNA cox2 gen bölgeleri PCR ile çoğaltılmış ve DNA dizi analizleri yapılmıştır. Bu tez ile Karadeniz'den izole edilen Hysterothylacium sp. larval tip III ve IV'ün rDNA ITS ve mtDNA cox2 gen bölgeleri ile Hysterothylacium sp. larval tip VIII ve IX'un mtDNA cox2 gen bölgeleri ilk kez moleküler olarak karakterize edilmiştir. Bu tez çalışmasında elde edilen ITS ve cox2 genetik verileri Karadeniz ve dünyanın farklı su kaynaklarındaki larval morfotipler ile erişkin Hysterothylacium türlerinin filogenetik ilişkilerini ortaya çıkartmak için kullanılabilir.