İnme geçiren hastalarda sağlık kaderciliğinin ilaç uyumu ve yaşam kalitesine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İÇ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TÜRKMEN KÜBRA İNANLI
Danışman: Afitap Özdelikara
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma, inme geçiren hastaların sağlık kaderciliği düzeylerinin ilaç uyumu ve yaşam kalitesine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Method: Araştırma tanımlayıcı tipte planlanmıştır. Araştırma verileri 01.12.2023-01.04.2024 tarihleri arasında SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde toplanmıştır. Araştırma, dahil edilme kriterlerini taşıyan 135 inme hastası üzerinde yapılmıştır. Veriler tanıtıcı bilgi formu, Sağlık Kaderciliği Ölçeği(SKÖ), İlaç Uyumunu Bildirim Ölçeği (İUBÖ) ve İnmeye Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (İÖYKÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde Shapiro-Wilk testi, Kolmogorow-Smirnow testi, Bağımsız Örnekler T testi, normal dağılıma uymayanlar için Mann Whitney U Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Kruskal Wallis Testi ve çoklu karşılaştırmalar Dunn Testi, Spearman's Rho Korelasyon Katsayısı ve Robast Regresyon Analizi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,050 olarak alınmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 69,3 ± 11,6 olarak belirlenmiştir. Araştırmaya katılanların %54,1'i kadın, %57'si evli, %34,1'i İlköğretim mezunu olduğunu, %86,7'si çalışmadığını, %61,5 'i gelirinin giderine denk olduğunu ve %56,3'ü çekirdek aile içinde olduğunu bildirmiştir. İnme geçiren hastaların SKÖ puan ortalaması 54,27 ± 17,8 olarak, İUBÖ puanı ortalaması ise 21,9 ± 3,83 ve İÖYKÖ puan ortalaması 2,63 ± 0,75 olarak hesaplanmıştır. Sağlık kaderciliği ölçeği toplam puanı, cinsiyet, eğitim durumu, gelir düzeyi, aile tipi, ilaçları düzenli kullanma durumu ile ilişkili bulunmuştur.( (p<0,05). İlaç uyumu bildirim ölçeği puanı; cinsiyet, gelir düzeyi, sigara kullanma durumu, ilaçları düzenli kullanma durumu ve sağlık kontrollerini aksatma durumu faktörleri ile ilişkili bulunmuştur.(p<0,05). İnmeye özgü yaşam kalitesi ölçeği puanı medeni durum, eğitim durumu, çalışma durumu, gelir durumu, kronik hastalık varlığı ve yardımcı araç gereç kullanma durumu ile ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Sağlık kaderciliğinin ilaç uyumu bildirim ölçeği ve inmeye özgü yaşam kalitesi ölçeği üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olmadığı belirlenmiştir. (F=0,019;p=0,889; F=1,694; p=0,195). Sonuç: İnme geçiren hastaların sağlık kaderciliği ve yaşam kalitesi orta düzeyde ve ilaç uyumu ise iyi düzeydedir. Analizler sonucunda inme geçiren bireylerin sağlık kaderciliği düzeylerinin ilaç uyumları ve yaşam kaliteleri üzerinde bir etkisi olmadığı saptanmıştır. Anahtar Sözcükler: İnme, Sağlık Kaderciliği, İlaç Uyumu, Yaşam Kalitesi, İnmeye Özgü Yaşam Kalitesi