Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri İle Güneş Enerji Santrali İçin Yer Seçimi: Amasya Merzifon Örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Harita Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELİKE ÖCÜL

Danışman: Aziz Şişman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde teknolojinin ilerlemesi ve nüfusun artmasıyla enerji talebi de artmaktadır. Enerji kaynakları doğada bulunma ve tükenme durumlarına göre ikiye ayrılır. Yenilenemez enerji kaynakları, doğada çok uzun yıllar içerisinde oluşan ve kısıtlı miktarda bulunan fosil kaynaklı yakıtlardır. Bu kaynaklar karbon bazlı yakıt olduklarından dolayı birtakım çevresel sorunlara sebep olmaktadır. Başlıcaları; petrol, doğal gaz, kömür vb. dir. Diğer yandan, yenilenebilir enerji kaynakları doğada sürekli olarak yenilenebilen ve dolayısıyla sürdürülebilir olan kaynaklardır. Uygun koşullar altında sürekli üretilebilmeleri ve çevre dostu olmaları sebebiyle günümüzde bu kaynakların kullanımı büyük önem kazanmıştır. Yenilenebilir enerji kaynaklarının başlıcaları, rüzgar, güneş, hidro, dalga vb. dir. Yenilenebilir enerji kaynaklarından birisi olan güneş enerjisi ile güneşten gelen ışık ve ısı enerjisini kullanılarak elektrik enerjisi üretilmektedir. Güneş enerjisinden maksimum düzeyde faydalanabilmek için enerji üretim santrallerinin kurulum yerinin çok iyi belirlenmesi gerekir. Güneş Enerji Santrali (GES) için en uygun kurulum yerinin belirlenmesi başta teknik, ekonomik ve çevresel olmak üzere pek çok kriterlere bağlıdır. Bu çalışmada, GES kurulumuna etkisi olduğu bilinen on üç adet kriter belirlenmiş ve kriter haritaları üretilmiştir. Kriterler, uzman görüşü gerektiren FUCOM yöntemi ve uzman görüşü gerektirmeyen CRITIC yöntemi kullanılarak ağırlıklandırılmıştır. İki farklı yöntemle elde edilen ağırlıklar kullanılarak kriter haritaları birleştirilmiş ve GES kurulumu için uygunluk haritaları elde edilmiştir. Elde edilen haritalara göre FUCOM yöntemi ile çok uygun alanlar %4.4 olarak belirlenirken CRITIC yöntemi ile %0.3 olarak belirlenmiştir.