Su çerçeve direktifi kapsamında bütünsel havza yönetimi : Mert Irmağı Havzası örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARİFE BAŞTEMİR ŞİMŞEK

Danışman: Gülfem Bakan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında Su Çerçeve Direktifi (SÇD) Kapsamında Havza Yönetimi değerlendirilmesi yapılarak, Mert Irmağı Havzası?nın Toplam maksimum günlük yük (TMDL) yaklaşımına göre su kalitesi ve havzanın mevcut durumu üzerine incelemeler yapılmıştır. TMDL, su havzasını yönetmek için su kalite bazlı yaklaşımın temel elementidir. TMDL?nin kurulumu ve uygulanması aracılığıyla bütün kaynaklardan gelen kirlilik yükleri değerlendirilir. Buna göre Mert Irmağı Havzası?nda ölçülen noktasal ve yayılı kaynaklı belirli parametreler üzerinden toplam maksimum günlük yük değerleri hesaplanmıştır. Mert Irmağı Havzası, Samsun il merkezinden geçerek Karadeniz?e dökülen Mert ırmağı ve yan kollarını kapsar. Havzadaki kirlilikler değerlendirildiğinde, Mert ırmağıyla birleşen Yılanlı derenin katı atıkları, uzun yıllar boyunca bu dere havzasındaki alana döküldüğü için havzada ki olumsuz etkileri sürmektedir. Ayrıca Mert Irmağı boyunca Samsun?un küçük sanayi tesislerinin oluşturduğu endüstriyel atık sular ve ırmak üzerinde birçok deşarj noktasından gönderilen arıtılmamış evsel atık sular ve tarımsal kirleticilerin oluşturduğu atıklar da Karadeniz? e oldukça önemli miktarda kirlilik yükü taşımaktadır. Çalışmada havza alanı içerisinde 2000, 2003 ve 2010 yıllarında yapılan kirlilik ölçümlerinde SO4-2, TN, TP, TDS, KOI, BOI, TOC, Cd, Cr, Pb, Cu, Ni, Zn parametreleri kıtaiçi su kaynaklarının sınıflarına göre kalite kriterleri doğrultusunda aynı tarihlerde yapılan debi ölçümleri ile hesaplanmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Havzadaki noktasal ve yayılı kaynaklar TMDL yaklaşımına göre TN, TP ve BOI5 kirlilik yükleri sırasıyla 9383,01 kg/gün , 4571,25 kg/gün ve 60904,16 kg/gün olarak hesaplanmış, havzada gelecekte % 70 iyileşme ile kirlilik yüklerinde yaklaşık 3,5 kat azalma ve % 30 kirlilik artışı ile 1,5 kat artış senaryolarına göre Mert Irmağı Havzası için öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Su Çerçeve Direktifi, havza yönetimi, Mert Irmağı Havzası, toplam maksimum günlük yük.