Şişen zeminlerin plastik atık malzemeler ile stabilizasyonu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DUAA BABAT

Danışman: Gökhan Demir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ekonomik büyüme, değişen tüketim ve üretim modelleri nedeniyle tüm dünyada atık plastik üretiminde hızlı bir artış göstermektedir. Plastik ambalaj, alışveriş poşetleri, şişeler ve plastiğin ana bileşen olarak kullanıldığı ürünlerin artması nedeniyle ekonomik büyümenin düşük olduğu şehirler bile daha fazla plastik atık üretmeye başlamıştır. Bu durumdan dolayı çevreye verilen zararların artmasının yanı sıra insanların bunun farkında olmamaları durumu daha da kötüleştirmektedir. Çevre dostu olarak plastik atıkların geri dönüşümü sağlanmalı, toplanıp bertaraf edilmeli ve toplanan plastik atıklar faydalı, farklı bir enerji kaynağına dönüştürülmelidir. Günümüzde, atıklar zeminlerin iyileştirilmesinde alternatif bir katkı malzemesi olarak kullanılmaktadır ve problemli zeminlerin iyileştirilmesinde daha ekonomik bir çözüm olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı plastik atığın zemin iyileştirmesinde kullanımının incelenmesidir. İnceleme bölgesinden alınan kil numunelerine ağırlıkça %0.25, %0.50 ve %0.75 oranlarında plastik atık katılmıştır. Ardından numuneler üzerinde elek analizi deneyleri, kıvam limitleri deneyleri, standart proktor deneyleri, şişme deneyleri ve serbest basınç deneyleri gerçekleştirilmiştir. Deneylerden elde edilen sonuçlara göre, katkı oranı arttıkça karışımların şişme yüzdesinin azaldığı ve %0.5 plastik atık katıldığında şişme yüzdesinde %315.42 oranında düşüş gerçekleştiği tespit edilmiştir. Optimum su muhtevasında hazırlanan doğal kil numunesi üzerinde yapılan şişme deneyleri sonucunda, kilin şişme basıncı değeri 693,24 kPa olarak belirlenmiştir. Katkı oranı arttıkça şişme basıncının azaldığı ve %0.5 plastik atık katıldığında bu değerin 402,07 kPa değerine düşerek %72.42 oranında azaldığı tespit edilmiştir. Yapılan mukavemet deneyleri sonucunda, %0.5 plastik atık katkısı ile kilin serbest basınç mukavemetinin %105.67 arttığı tespit edilmiştir. Tez sonuçları göz önüne alınarak, kullanılan katkı maddesi olan plastik atığının problemli zeminlerin iyileştirilmesinde kullanılması özellikle düşük mukavemetli ve şişme potansiyeline sahip zeminlerde fayda sağlayacağı belirlenmiştir.