Samsun, Kızılırmak Deltasında bulunan yabanıl kuşlarda Helmint Faunası


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Parazitoloji (Veteriner) Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET ÖZTÜRK

Danışman: Şinasi Umur

Özet:

Samsun, Kızılırmak Deltası, Türkiye'nin Ramsar alanlarından biri olarak koruma altındadır. Türkiye'de bulunan yaklaşık 500 kuş türünün 365'inden fazlası delta sınırları içerisinde halkalanmıştır. Kızılırmak Deltası'ndaki yabani kuşların helmint faunasını belirlemek amacıyla, 64 kuş türüne ait 157 kuş Parazitoloji Anabilim Dalı laboratuvarına getirilerek parazitolojik yönden incelenmiştir. Parazitolojik muayene sonucu toplanan parazitler %70'lik etanolle tespit edilmiş ve muayeneye kadar +4'0C'ta saklanmıştır. Tüm helmintler ışık mikroskobu altında morfolojik özelliklerine göre tanımlanmıştır. Moleküler doğrulama ihtiyacı duyulan 17 parazit incelenmiştir.Yabani kuşlarda yürütülen bu çalışma sonucunda 99 parazit türü tanımlanmıştır. Bu türlerden, Australapatemon minor, Apharyngostrigea cornu, A. pipentis, A. ramai, Apophallus muehlingi, Brachydistomum olssoni, Brachylaima fuscata, Cathaemasia hians, Cotylurus strigeoides, Duboisa syriaca, Echinochasmus beleocephalus, E. coaxatus, E. japonicus, Echinostoma grandis, Gynaecotyla sp., Hysteromorpha triloba, Mosesia megabursata, Neodiplostomum spathula, Notocotylus skrjabini, Parastrigea intermedia, Paramonostomum alveoelongatum, P. bucephale, P. parvum, Paryphostomum radiatum, Pegosomum asperum, Petasiger phalacrocoracis, Philophthalmus lucipetus, Plagiorchis maculosus, Prosthogonimus cuneatus, P. macrorchis, P. ovatus, P. pellucidus, Ribeiroia ondatrae, Saakotrema metatestis, Stephanoprora pseudoechinata, Stomylotrema pictum, Strigea vandenbrokae, Urogonimus certhiae ve Tylodelphys podicipina olmak üzere 39 trematod türü, Anonchotaenia globata, Aploparaksis filum, Dendrouterina macrosphincter, Notopentorchis cyathiformis, Paradilepis scolecina ve Tetrabothrius cylindraceus olmak üzere 6 sestod türü, Capillaria tenuissima, Cyathostoma trifurcatum, Cyrnea (Procyrnea) mansioni, Desmidocercella incognita, D. numidica, Desportesius equispiculatus, D. invaginatus, D. sagittatus, Microtetrameres cloacitectus, Porrocaecum angusticolle, P. crassum, P. semiteres, Tetrameres skrjabini ve T. spinosa olmak üzere 14 nematod türü belirlenmiştir. Bulunan helmint türlerinden 59’u Türkiye’den ilk defa bildirilmiştir. Moleküler çalışmalar soncunda COI gen bölgesinde Clinostomum tilapiae, Ribeiroia ondatrae ve Strigea falconis türü trematodlar, 28S gen bölgesinde Brachylecithum sp., Cathaemasia hians, Gynaecotyla sp., Pegosomum asperum, Ribeiroia ondatrae ve ITS-1 gen bölgesinde Contracaecum rudolphii, Porrocaecum angusticolle, P. crassum, P. depressum ve P. ensicaudatum türü nematodlar Türkiye’de, COI gen bölgesinde Chaunocephalus ferox ve Duboisia syriaca ve 28S gen bölgesinde Duboisia syriaca ve Stomylotrema pictum trematod türleri dünyada ilk defa bildirilmiştir.