Samsun ilinde yürütülmekte olan halk elinde manda ıslahı projesinin yetiştiriciler üzerindeki etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZLI SAYAR YAPAR
Danışman: Hüseyin Erdem
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma Samsun ilinde yürütülmekte olan Halk Elinde Manda Islahı Projesi'nin manda yetiştiriciliği üzerine ne tür etkiler yarattığının ortaya konulması amacıyla yapılmıştır. Projede mevcut 110 işletmeden Basit Tesadüfi Örnekleme yöntemiyle belirlenen toplam 48 yetiştiriciyle yüz yüze yapılan anket soruları araştırmanın verilerini oluşturmuştur. Araştırma Bafra, Ondokuzmayıs, Çarşamba ve Vezirköprü ilçelerinde yürütülmüştür. Araştırmada işletmelerde ortalama aile birey sayısının 7.0 kişi, projeye kayıtlı kişilerin ise ortalama yaşının 53.3 olduğu belirlenmiştir. İşletmelerin % 27.8'inde hayvan sayısının 100 baştan fazla olduğu, % 25'inde ise 20 baştan az olduğu görülmüştür. Projenin başlamasıyla birlikte işletmelerin % 62.5'inin süt ve malak tarım kayıtları tuttuğu, % 35.4'ünün ise süt, malak doğum ve tartım kayıtlarını tutmaya başladıkları belirlenmiştir. Benzer şekilde % 85.4'ünün proje öncesinden beri sağım yaptığı, ancak proje başlangıcından sonra % 10.4'ünün sağım yapmaya başladığı görülmüştür. Sağılan sütler büyük oranda (% 70.2) yerel pazarlarda satılmakta olup, sütün değerlendirilmesinde projenin etkisinin olduğunu düşünenlerin oranı % 59.6 olarak belirlenmiştir. Bafra ve Ondokuzmayıs ilçelerindeki yetiştiricilerin % 97'sinin mera olarak Kızılırmak deltasını kullandıkları, bunların da % 6.5'inin projenin başlamasıyla birlikte bu uygulamaya başladıkları görülmüştür. Bu iki ilçedeki yetiştiricilerin % 81.5'inin masrafları azaltması nedeniyle deltayı kullandıkları belirlenmiştir. İşletmelerin % 72.9'unun projenin başlamasıyla manda besleme konusunda değişiklikler yaptıkları, % 32.6'sının proje ile birlikte kesif yem kullanmaya başladıkları sonucuna varılmıştır. Proje kapsamında yapılan desteklemelerden % 97.9'unun memnun olduğu ifade edilmiş, ancak % 47.9'u da memnun olmakla birlikte bu desteklemelerin yetersiz olduğunu vurgulamışlardır. Söz konusu projenin manda yetiştiriciliğine katkı sağladığına inananların oranı % 93.7 düzeyinde iken, damızlık seçiminde projenin etkili olduğuna inananları oranı ise % 95.8 düzeyinde olmuştur. Bunun yanında projenin süt veriminde ve hayvan sayısında artışa neden olduğu, ayrıca yetiştirme koşullarını iyileştirdiğini vurgulayan yetiştiricilerin oranı sırasıyla % 34.9, % 34.9 ve % 60.5 olarak belirlenmiştir. Proje desteklerini manda yetiştiriciliğinde kullananların oranı % 95.8 olurken, % 97.9'u da projeye devam etmek istedikleri sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak Samsun ilinde yürütülmekte olan Halk Elinde Manda Islahı Projesinin hayvan sayısında artışa neden olduğu, işletmelerin kayıt tutma alışkanlığı kazanmasına katkı sağladığı, yetiştirme koşullarında iyileşmeye neden olduğu ve ayrıca daha bilinçli yetiştiricilik yapmalarına katkı sağladığı görülmüştür.