Değişim ve dönüşüm sürecinde Kavak ilçesi halk kültürü aktarımı
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM BOZ
Danışman: Bekir Şişman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bir toplumun hayata bakışı, maddi ve manevi değerlerinin tamamı kültür kavramıyla ifade edilir. Kültür, bir milletin ayakta kalmasını sağlayan en önemli değerlerden biridir. Ancak küreselleşen dünyada göç, kentleşme ve teknolojik gelişmeler gibi faktörler kültürün değişmesine neden olmaktadır. Bazı kültür değerleri değişim ve dönüşüme uğrarken bazıları tamamen ortadan kalkmaktadır. İşte kültürel değerlerin ortadan kalkmasını engellemek ve değişimin kültürel yapıya zarar vermeden gerçekleşmesini sağlamak için bazı önlemler alınması gerekir. Kavak ilçesi de kültürel değişimden etkilenmektedir. Bu bakımdan Kavak ilçesi ve köylerine ait halk bilimi unsurlarının derlenmesi, sınıflandırılması, ilçe ve köylerinden Samsun il merkezine uzanan süreçte değişimin tespit edilmesi; Kavak ve köyleri ile şehir merkezinde kültür aktarımının nasıl gerçekleştiği bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Araştırmanın kapsamı Kavak ilçesi, köyleri ve Samsun il merkeziyle sınırlandırılmıştır. Kavak ilçesi ve köylerine ait kültürel değerleri tespit etmek, bu değerleri gelecek kuşaklara aktarmanın nasıl gerçekleştiğini ortaya koymak, kültürel değişimin nasıl bir seyir izlediğini göstermek bu çalışmanın temel amaçlarını oluşturur. Ayrıca bu çalışma, halk kültürünü korumada derleme aşamasından, uygulayarak koruma ve yaşatma aşamasına geçildiğini göstermesi açısından da önemlidir. Çalışmada yer alan halk bilimi unsurlarının sınıflandırılması yapılırken Sedat Veyis Örnek'in halk biliminin konuları için yaptığı 25 maddelik tasnif çalışması başta olmak üzere çeşitli kaynaklardan yararlanılmıştır. Derlenen malzemelerin zamanı belirlenirken Kavak ilçesinin son yüz yılı esas alınmıştır. Ancak 19. yüzyıl Kavak kültürüyle ilgili malzemelere de kaynak bulundukça yer yer değinilmiştir. Çalışmamızda alan araştırma metodu bağlamında gözlem ve görüşme teknikleri kullanılmıştır. İlçeyle ilgili daha önce yapılmış araştırma ve yazılı kaynaklardan da yararlanılmıştır. Halk kültürüyle ilgili kimi uygulamalar yöreye gidilerek bağlamında gözlemlenmiştir. Gözlem ve görüşmelerde ses kayıt cihazı, fotoğraf makinesi, cep telefonu ve kamera kullanılmıştır. Çalışma sonucunda Kavak ilçesinin kültürel değerler bakımından zengin olduğu, bu değerlerin özellikle şehirleşme sürecinde hızlı bir değişim ve dönüşüm geçirdiği, derneklerin şehir merkezinde kültürün korunması bağlamında önemli işlevler üstlendiği tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Kavak, halk kültürü, değişim ve dönüşüm, kültür aktarımı, süreklilik