2020-2024 yıllarında Türkiye'de oyun, oyuncak, tasarım, STEM üzerine yapılmış tezlerin incelenmesi ve öğretmen görüşlerinin alınması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF ÇİZMECİOĞLU
Danışman: Sibel Demir Kaçan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Teknoloji, geçmişten günümüze kadar sürekli olarak gelişmiş ve insanların günlük yaşamlarının ayrılmaz bir parçası olmuştur. Bu gelişmelere ayak uydurabilmek ve teknoloji alanına katkı sağlayabilmek için eğitimdeki değişimlerin de yakından takip edilmesi gerekmektedir. Dünya genelinde, teknoloji disiplinini de kapsayan STEM yaklaşımının eğitim alanında giderek daha fazla önem kazanmıştır. Ayrıca Oyun ve oyuncaklar çocukların gelişiminde önemli bir araç olarak kabul edilmektedir ve eğitimdeki rolü giderek daha fazla vurgulanmaktadır. Oyun, oyuncak, tasarım ve STEM, alanında yapılan bu araştırmada "YÖK-Ulusal Tez Merkezi" tez veri tabanındaki tezlerin içerik analizi yöntemi ile incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada 2020-2024 yılları arasında oyun, oyuncak, tasarım ve STEM ile ilgili yazılan 452 çalışma incelenmiş ve durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışma nitel bir özellik taşımaktadır. Çalışma çerçevesinde bir tezde olması gereken tüm bölümler tetkik edilmiş ve bu bağlamda, türüne, yıllara, danışman ünvanı, anahtar kelime, örneklem sayısı, enstitü, yöntem, üniversite, çalışma grubu ve konu alanına göre tezler incelenmiş ayrıca oyun, oyuncak, tasarım ve STEM'le ilgili öğretmen görüşleri de olmak üzere 14 alt probleme göre irdelenmiştir. Dahil edilen çalışmalara kodlar verilmiş ve yapılan kodlamalar sonucunda elde edilen veriler Excel programına aktarılmıştır. Tezler içerik analizi yapılarak yüzde ve frekansa dayalı bir şekilde yorumlanmıştır. Çalışmanın sonucunda çoğu çalışmanın yüksek lisans tezi, örneklem sayısının en fazla 0-50 arasında, örneklem grubu olarak en fazla ortaokul (5.-8. sınıf) öğrencileri tercih edilmiştir. Çalışmalarda en fazla nicel araştırma yöntemi kullanılmış olup, veri toplama araçlarından ise en çok STEM tutum ölçeği ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar bağlamında; oyun, oyuncak, tasarım ve STEM eğitimi üzerine doktora tezi ve sözlü bildiri çalışmalarının sayıları artırılabilir. Ortaokulda yedi ve sekizinci sınıflarda ve ortaöğretimde çalışmalara daha fazla yer verilmesi ve fizik dersi konuları dışındaki ünitelere daha fazla odaklanılması, eğitsel özellikler taşıyan mobil oyun, video oyunu gibi dijital oyun türlerinin kullanımın artırılması önerilebilir. Anahtar Sözcükler: STEM, Oyun, Oyuncak, Tasarım, Eğitim, Öğretmen görüşleri