Sınıf dışı eğitim etkinliklerinin özel yetenekli öğrencilerin sosyal-duygusal gelişimleri üzerindeki etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEYMA TAŞ

Danışman: Şener Şentürk

Özet:

Eğitim, yalnızca bilişsel gelişimi değil, bireylerin sosyal ve duygusal gelişimlerini de destekleyecek biçimde sürekli yeniden yapılandırılan bütüncül bir süreçtir. Birey merkezli bu süreçte yer alan dezavantajlı gruplardan biri olan özel yetenekli çocuklarda ise sosyal duygusal destek önemli bir rol oynamaktadır. Bu araştırmada, sınıf dışı eğitim etkinliklerinin özel yetenekli ortaokul öğrencilerinin sosyal-duygusal gelişimlerine ve çevreye ilişkin tutumlarına etkisi incelenmiştir. Araştırma, nicel araştırma yöntemi kapsamında zayıf deneysel desenlerden, ön test–son test tek grup desen ile yürütülmüştür. Araştırma grubunu Samsun ilinde özel yetenekli olarak tanılanmış 16 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Veriler, Sosyal-Duygusal Yeterlik Ölçeği ve İki Faktörlü Çevresel Değerler Modeli (2-ÇDM) Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada, CASEL'in "Sosyal-Duygusal Öğrenme Modeli" temel alınarak tasarlanmış olan, çevre odaklı eğitim etkinlikleri kullanılmıştır. Verilerin analizinde çalışma grubunun (n < 30) olması nedeniyle, öntest sontest puan ortalmaları anlamlı farklılıkların tespiti için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Verilerin analizi neticesinde, öğrencilerin sosyal-duygusal becerilerinde (sosyal farkındalık, ilişki yönetimi) ve çevreye yönelik tutumlarında (koruma, kullanma boyutlarında) anlamlı farklılıklar elde edilmiştir. Bu bağlamda özel yetenekli öğrencilerin sosyal duygusal gelişimini desteklemek için geliştirilmiş olan sınıf dışı eğitim etkinliklerinin etkili olduğu söylenebilir.