Yabancı dil olarak ingilizce öğretimi için kullanılan MEB A2 ders kitaplarındaki Türk ve yabancı kültür ögelerinin görsel söylem analizi yoluyla karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yabancı Diller Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE VURAL
Danışman: Nalan Kızıltan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Öğretim sürecinin temel yapı taşları, ders kitaplarıdır. Özellikle, yabancı dil öğretimi söz konusu olduğunda, hedef dilin sadece kurallarını ve kullanım şekillerini ele almanın ötesine geçerek o dilin kültürünü de öğretmesi büyük önem taşır. Bu nedenle, dil öğretimi için kullanılan ders kitaplarını kültür açısından incelemek oldukça önemlidir. Bu çalışma, MEB tarafından 2024-2025 Eğitim-Öğretim yılında okutulması amacıyla belirlenen A2 düzey İngilizce ders kitaplarındaki kültür ögelerinin, görsel söylem aracılığıyla nasıl verildiğini, hangi kültürel ögelere yer verildiğini, bu kültürel ögelerin nasıl sunulduğunu ve Türk (kaynak) kültür ile İngiliz (hedef) kültür ögeleri arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu tez çalışmasında, MEB'in belirlediği üç adet ders kitabına yer verilmiştir. Belirlenen ders kitaplarında bulunan kitap kapakları ve ünite kapakları, toplamda yetmiş iki görsel olmak üzere incelemeye alınmıştır. Belirlenen görseller, Halliday'in (1985) Dizgeci İşlevsel Dilbilgisi Kuramından esinlenerek ortaya konan Kress ve van Leeuwen'ın (2006) Görsel Dilbilgisi Modeline ve Yuen'in (2011) Yabancı Kültür Ögeleri Çerçeve Çözümlemesine göre ele alınmıştır. Elde edilen bulgulara göre, çalışmada ele alınan ders kitaplarındaki görsellerin her birinin en az bir kültürel öge içerdiği, ünite içeriklerini kapsayan görsel sayısının yok denecek kadar az olduğu, Yuen'in (2011) kültürel boyutlarından biri olan kişiler sınıflandırmasının baskın şekilde kullanıldığı, renk seçimlerinin öğrencinin dikkatini çekecek ölçüde canlı renklerden oluştuğu ve ders kitaplarında kullanılan karekod görselleri aracılığıyla hibrit kitaba dönüştürüldüğü ortaya konmuştur. Ayrıca, Türk (kaynak) ve İngiliz (hedef) kültür ögelerini içeren görsel sayıları arasında anlamlı bir farklılık görülmediği saptanmıştır. Elde edilen bu sonuçlar, A2 düzey İngilizce ders kitaplarında, görseller aracılığıyla kültürlerin nasıl temsil edildiğini kullanım sıklık oranları ile vermektedir.