Jandarma Genel Komutanlığı özelinde 7068 sayılı Kanun'un usul ilkeleri çerçevesinde incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sağlık Yönetimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUSUF KARADENİZ
Danışman: Hasan Tahsin Keçeligil
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Jandarma Genel Komutanlığı; kısa bir süre öncesine kadar bağlısı olduğu Türk Silahlı Kuvvetleri gibi halkın bağrından çıkan bir yapıya sahip olması ve emniyet ve asayiş ile kamu düzeninin korunması gibi kritik bir görevi yürütmesi hasebiyle "disiplin"e, kuruluşundan bu yana diğer kurumlara nispeten daha çok önem vermiştir. Şu su götürmez bir gerçektir ki, önleyici ve adli görevleri kapsamında ülkenin genel düzeninin sağlanmasından sorumlu olan bir kurumun öncelikle kendi iç düzenini sağlaması gerekmektedir. Aksi durumda meydana gelecek temel hak ve özgürlüklerin yoğun ihlali sebebi ile toplumun sürükleneceği kaos hali, muhakkak bir sonuç olarak görünmektedir. Yürütülen görevin kendine has özelliği gereği bazı durumlarda ivedi alınması gereken kararların muhakeme edilmeden uygulanması gerekmektedir. Yine mesleğin icrası ve icrasında kullanılan araç ve gereçler de yüksek mesleki risk ihtiva etmektedir. Bu koşulların doğal sonucu olarak kurum içinde sert bir hiyerarşi ilişkisi oluşturulmuştur. Bu sert yapının kurum çalışanlarının hak ihlaline araç olmasını engellemek, ayrıca personelin idare karşısında hukuki güvenliğini de sağlamak maksadıyla; disiplin işlemlerinin önceden belirlenecek ve herkes tarafından uyulması zorunlu olacak kurallar yoluyla yerine getirilmesi gerekmektedir. Hukuk devleti ilkesinin de bir gereği olan ve "usul hükümleri" olarak tanımlayabileceğimiz bu kurallar; disiplin hukuku açısından disiplinsizliğin muhatabı personel ile disiplin soruşturması ve disiplin cezasının tesisinde yetkili amir veya kurullara, hangi kurallar çerçevesinde hareket edileceğini önceden göstererek idarenin kişi hakkı ihlalinin önüne geçmek gibi basit usul hataları sonucu disiplinsizliklerin cezasız kalmasını engelleyerek önleyici etkide bulunmakta, ayrıca idare tarafından haksız disiplin işlemine tabi tutulan personel açısından da hukuki teminat teşkil etmektedir. Türk hukuk sistemimizde çalışmamızı yaptığımız an itibari ile disiplin usul işlemlerinin tümünü içeren genel kanun niteliğinde bir düzenleme bulunmaması, kuralların genel olarak yargısal içtihatlar ve farklı kanunlarla kısmi olarak hüküm altına alınması sonucu belirginleşmesi hali; uygulamada birçok hatanın yapılmasına sebep olmaktadır. Özellikle yakın zamana kadar bu kurallardan haberdar dahi olmayan ve bu yüzden ulusal ve uluslararası yargı tarafından birçok hak ihlali kararına muhatap olan Jandarma Genel Komutanlığı'nı geçmiş alışkanlıklardan kurtarmak ve adil ve huzurlu bir çalışma ortamı oluşturarak sunduğu hizmetin verimliliğini artırmak maksadıyla 8 Mart 2018 tarihinde yürürlüğe giren 7068 Sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'u "disiplin usul ilkeleri" açısından güncel yargı kararları ile birlikte inceledik. Ana konumuza destek olması açısından; çalışmamızın ilk bölümde anlam karmaşasına engel olmak amacıyla kavramsal incelemede, ikinci bölümde ise jandarma personelinin geçmişten günümüze tabi olduğu mevzuatlar özellikle değişimlerine sebep olan uluslararası mahkeme kararları kapsamında ele alınmıştır. Anahtar Sözcükler: idare, jandarma, disiplin, usul ilkeleri, disiplin suçu, disiplin cezası.