Samsun ilinde traktör kullanımında güvenlik durumu ve algılarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarım Makinaları Ve Teknolojileri Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAVUZ KUMBASAR
Danışman: Yeşim Benal Öztekin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Traktörler, tarım faaliyetlerinde kritik bir rol oynamakta ve tarımsal üretimin olduğu her yerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Samsun'un önemli tarımsal potansiyele sahip iki ovası olan Çarşamba ve Bafra'da yoğun olarak kullanılan traktörlerin karıştığı birçok kaza meydana gelmektedir. Bu kazaların sebepleri arasında traktörlerin kendine has özellikleri, operatörlerin dikkatsizliği, yetersiz tecrübe, trafik ve sürüş kurallarına uymama, uygun hızda seyretmeme, yaş faktörü, bilgi eksikliği ve teknik yetersizlik bulunmaktadır. Ayrıca, çiftçilerin eğitim düzeyi, traktörlerin güvenlik durumları ve güvenlik algıları da kazalara neden olabilecek faktörler arasındadır. Bu çalışma, Samsun ili Bafra ve Çarşamba ilçelerinde, Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı tarımsal üretim yapan işletmeler arasından rastgele seçilen bir kitle üzerinde yürütülmüştür. Basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenen 104 çiftçi ile yüz yüze görüşmeler yapılarak, traktör kullanıcılarının güvenlik algıları değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, traktör kullanıcılarının çoğunluğu güvenlik ekipmanlarını kullanma eğilimindedir. Ancak, eğitim seviyesi düştükçe bu ekipmanların kullanımı azalmakta ve yaş ilerledikçe kullanım özeni azalmaktadır. Bu durumun sebepleri arasında özgüven artışı ve ihmalkar davranışlar yer almaktadır. Ayrıca, bazı kullanıcılar güvenlik ekipmanlarının etkinliği ve önemi konusunda yeterince bilgi sahibi değildir. Traktör kazalarının önlenmesi için güvenlik bilinci ve farkındalığın artırılması büyük önem taşımaktadır. Çiftçilerin güvenlik konusundaki tutumlarını ve davranışlarını anlamak, mevcut güvenlik önlemlerini değerlendirmek ve potansiyel iyileştirmeler önermek amacıyla çalışmalar yapılmalıdır. Ankete katılan çiftçilerin neredeyse tamamı iş güvenliğinin önemli olduğunu belirtmiştir, ancak eğitim ve bilgi eksikliği güvenlik önlemlerinin etkinliğini azaltmaktadır. Eğitim eksikliğinin artmasıyla birlikte traktör kazalarının sıklığı da artmaktadır. Bu nedenle, traktör kullanıcıları arasında güvenlik bilincinin artırılması için eğitim programları geliştirilmesi önerilmektedir. Ayrıca, güvenlik ekipmanlarının erişilebilirliği artırılmalı ve tarım çalışanları güvenlik konusunda bilinçlendirilmelidir