Alternatif uyuşmazlık çözüm yoları kapsamında ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Özel Hukuk Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SAFA TARKAN

Danışman: Zeynep Özcan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Teknoloji, sanayi, ulaşım ve ticaretin gelişmesi ile birlikte insanlar arasındaki ulusal ve uluslararası ilişkiler artarak çeşitlenmiştir. Bu sebeple bu ilişkilerden doğan uyuşmazlıklar da artmakla birlikte karmaşıklaşarak mahkemelerin iş yükünü artırmıştır. Devlet yargısının usul kuralları çerçevesinde belirli sınırlar dâhilinde kalması da yargılamaların daha uzun sürmesine, maddi-manevi kayıplara neden olmasına sebep olmuş ve devlet yargısı ilişkilerin yapısına uygun çözümlerin ortaya çıkmasını sağlayamamıştır. Bütün bu durumlar devlet yargısına alternatif çözüm yollarına yönelimi dünyada ve Türkiye'de artırmıştır. Zamanla alternatif yollar geleneksel yöntem olmaktan çıkmış belli kurumsal yapılara dönüşmüştür. Türkiye'de de bu bağlamda Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Yönetmeliği yürürlüğe konulmuş, mevzuat çalışmaları ile alternatif çözüm yollarının en yaygın türlerinden birisi olan arabuluculuk kurumuna ilişkin geniş düzenlemeler yapılmıştır. Bu hükümlerle, taraflar uyuşmazlıklarını ihtiyari arabuluculuk yolu ile çözümleseler de arabuluculuk kurumundan beklenilen fayda ve arabuluculuğun toplumda yaygınlaşması beklentisi karşılanamamıştır. Bu nedenler ve sözü edilen amaçlar için öncelikle iş hukukundan kaynaklanan bazı uyuşmazlıklarda daha sonra ise ticari uyuşmazlıklarda arabulucuya başvuru zorunlu hale getirilerek dava şartı arabuluculuk kurumu hukukumuzda yerini almıştır. Bu çalışma ile dava şartı arabuluculuk hükümleri ve kurumun ticari uyuşmazlıklardaki özel görünümleri incelenmiştir. Anahtar Sözcükler: Alternatif uyuşmazlık çözümü, arabuluculuk, dava şartı arabuluculuk, ticari uyuşmazlık.