Kızılırmak Deltası'nda kıyı kullanımı ve sorunları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BAHADIR ÖZTEL

Danışman: Muhammet Bahadır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı Kızılırmak Deltasının fiziki ve beşeri coğrafya özeliklerini genel hatlarıyla ortaya koymak, mevcut kıyı kullanımını belirlemek ve kıyı kanunu çerçevesinde belirlenen sorunlara öneriler getirmektir. Araştırma sahasının sınırlarını Kızılırmak Deltası'nın kıyıları oluşturmaktadır. Araştırma sahasının fiziki ve beşeri coğrafya özellikleri çeşitli kurum ve kaynaklardan elde edilen verilerle ortaya konulmuş, tablolar ve haritalar hazırlanmıştır. Çalışmada bütünleşik kıyı alanları yönetiminden hareketle bir yönem şeması oluşturulmuştur. Sahanın büyük kısmının alüvyal ve düz araziden oluşması nedeniyle araziden temel faydalanma biçimi tarım ve hayvancılıktır. Saha sit alanları, doğa koruma alanları ve Ramsar alanlarını içermektedir. Ayrıca sahada bulunan göller ve sulak alanlar kuş varlığı bakımından önemlidir. Sahada beşeri müdahalelerin varlığı önemli sorun olarak gözlenmiştir. Taflan ve 19 Mayıs dolaylarında kıyılar yoğun yerleşmeye maruz kalmış ve kıyı kanunu ihlal edilmiştir. Öte yandan kıyılarda erozyon sorunu yaşanmaktadır. Çeşitli çalışmalarda deltanın son 30 yıl içerisinde 650 ile 850 m arasında gerilediği belirtilmiştir. Sahadaki kıyı erozyonunu önlemek için yapılan mahmuzlar yeniden değerlendirilmelidir. Erozyonu yavaşlatacak sediment yıkama gibi yöntemler kullanılabilir.Kıyılardaki beşeri baskı azaltılmalı, kıyıların doğallığı korunmalı, beşeri yapılar kıyı kanunun belirttiği şekilde yapılmalıdır. Kıyıların arazi kabiliyetleri dışında kullanımı engellenmeli ve sürdürülebilir yaklaşım benimsenmelidir. Anahtar Sözcükler: Kıyı Kullanımı, Kıyı, Delta, Taflan, Uluçay, Kızılırmak, Kıyı Kanunu