Trabzon vilayeti'nde değirmenlerin üretime katkısı (1800-1907)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASEMİN HAMZAOĞLU

Danışman: Mehmet Yavuz Erler

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Değirmenler bir bölgedeki üretimin incelenmesinde başvurulması gereken en önemli kaynaklardan bir tanesidir. Tezimizde XIX. yüzyılda Trabzon Vilayeti'nde yapılan üretimi değirmenler üzerinden inceledik. Öncelikle bölgedeki değirmen türlerini ve üretim kapasitelerini tespit ettik. Sonrasında ise tespit ettiğimiz değirmenlerin Trabzon Vilayeti toprakları üzerinde hangi şartlarla hangi bölgelerde yoğunlaştığını ve sahiplerini tespit ettik. Bu belirlemelerde bulunduktan sonra ise değirmenlerde öğütülen ürünleri, bu ürünlerin gerekli yerlere nakliyatını, ambarlarda saklanmasını ve fırınlarda çeşitli unlu gıdalara dönüştürülmesi süreçlerini ve tahıl üretimini etkileyen faktörleri inceledik. Özetleyecek olur isek Trabzon Vilayeti toprakları üzerinde üretilen tahılların değirmenlerde işlenmesinden sofralara gelene kadarki süreci inceledik ve önemli tespitlerde bulunduk. Bununla birlikte çalıştığımız dönem olan XIX. yüzyılda Trabzon Vilayeti'nin sosyal, ekonomik ve teknolojik gelişimi üzerine de tespitlerimiz olmuştur. Değirmenlerin çalışma sistemlerini oluşturan çark sistemi kullanılarak birçok imalathane kurulmuş ve bu imalathaneler zamanla kuruldukları dönemlerin adeta birer fabrikası niteliğinde işletmelere dönüşmüşlerdir. Bu nedenle değirmenler yalnızca üretim tarihi açısından değil aynı zamanda teknoloji ve sanayi tarihi açısından da incelenmesi gereken önemli mekânlardır.