Farabi'nin mutluluk anlayışının Callıng Temelli Çalışma Kuramı modeli kapsamında incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAMİDİYE BETÜL ÇEVEN
Danışman: Ayşenur Büyükgöze Kavas
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın iki temel amacı bulunmaktadır. Bunlardan ilki Deneyimlenen (Living) Calling Ölçeğinin Türkçeye çeviri, geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılmasıdır. Çalışmanın ikinci amacı ise çalışmayı calling olarak gören Calling Temelli Çalışma Kuramı (Duffy vd., 2018) ve Farabi'nin mutluluk anlayışı arasındaki ortak noktalardan yola çıkarak araştırma kapsamında önerilen modelin test edilmesidir. Calling algısı, bireylerin işlerinde anlam bulmasını sağlamaktadır. Farabi, mutluluğu anlam ve amaç doğrultusunda sistematik bir şekilde ele almıştır. Bu bağlamda iki anlayışın aynı temellere sahip olduğu anlaşılmış ve bütüncül bir bakış açısı ortaya koymak amacıyla özgün bir çalışma gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında önerilen modelde işin anlamı bağımsız değişken; deneyimlenen calling aracı değişken; yaşam doyumu, iş doyumu, iş performansı, huzur ve sosyal katkı ise bağımlı değişkenler olarak ele alınmıştır. Duffy vd. (2018) tarafından geliştirilen kuramsal modelin merkezinde bulunan ve önerilen modelde ele alınan deneyimlenen calling değişkenini ölçmek amacıyla Deneyimlenen Calling Ölçeği Türk çalışan yetişkinlere uyarlanmıştır. Bu bağlamda ilk aşamada 204 çalışan yetişkinden veri toplanmış ve ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına dayalı olarak ölçekten altıncı madde çıkarılmıştır. Böylece beş madde ve tek boyuttan oluşan ölçek, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak alanyazına kazandırılmıştır. Araştırmanın diğer amacı olan model testi için 378 çalışan yetişkinden veri toplanmıştır. Bu amaca yönelik olarak veri toplamak üzere Kişisel Bilgi Formu, İş ve Anlam Ölçeği, Deneyimlenen Calling Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği, İş Tatmini Ölçeği, İş Performansı Ölçeği, Huzur Ölçeği ve İş İhtiyaçları Doyumu Ölçeği-Sosyal Katkı Alt Boyutu kullanılmıştır. Model testi amacıyla, önerilen modele yönelik yol (path) analizi gerçekleştirilmiştir. Yol analizi sonuçlarına göre revize edilen modelin uyum iyiliği değerlerinin iyi düzeyde uyuma işaret ettiği ve varyansın % açıkladığı görülmüştür. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular tartışılarak araştırmacılara, uygulayıcılara ve politikacılara önerilerde bulunulmuştur.