Kıssa-i Anter (3. Cilt/H.1147/205b-409a) [inceleme-metin-sözlük]


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNE BAŞAK ŞAHİN

Danışman: Yavuz Bayram

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Anter bin Şeddâd, Arap edebiyatının altın çağlarını yaşadığı Câhiliye döneminde yaşamış yedi büyük şairden biridir. Köle olarak doğmasına rağmen gösterdiği üstün başarılarla özgürlüğüne kavuşmuş, kabilesini korumak için büyük savaşlar kazanmıştır. Cesareti, şiir sanatındaki üstün maharetleri ve örnek bir kişiliğe sahip olması, Araplar tarafından benimsenmesini ve hakkında menkıbeler yazılmasını sağlamıştır. Sîretü'l-Anter, İstanbul'u bilim ve kültür merkezi yapmak isteyen Fatih Sultan Mehmed'in de dikkatini cezbetmiştir. 1477 yılında Fatih'in emriyle bu eser, üç cilt halinde Arapçadan Türkçeye tercüme edilmiştir. Kıssa-i Anter'in farklı nüshaları incelendiğinde eserlerdeki kıraat kayıtlarından gerek saray eşrafı gerek toplum tarafından beğenilerek okunduğu anlaşılmaktadır. Çalışmamızın konusunu, Kıssa-i Anter'in Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Hazine Bölümü H.1147 arşiv numarası ile kayıtlı olan üçüncü cildinin 205b-409a varakları arasındaki metni oluşturmaktadır. Çalışmada transkripsiyonlu metnin hazırlanması, incelenmesi ve seçme sözlüğünün oluşturulması hedeflenmiştir. Çalışmamızın amacı, Kıssa-i Anter'i Arap asıllı Türk alfabesinden Latin asıllı Türk alfabesine aktararak bilim ve kültür âleminin istifadesine sunmaktır. Çalışmamızın birinci bölümünde Anter'in hayatı ve edebi kişiliği, divanı, muallakası, Sîretü'l-Anter ve yazma nüshası hususunda bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde eser, muhteva ve imlâ özellikleri açısından incelenmektedir. Üçüncü bölümde Kıssa-i Anter'in 3. cildinin 205b-409a bölümünün transkripsiyonlu metni mevcuttur. Dördüncü bölümde ise metne ait seçme bir sözlüğe yer verilmiştir. Anahtar Sözcükler: Kıssa-i Anter, 15.Yüzyıl, klasik Türk edebiyatı, mensur metinler