Çalışan kadınlarda eksik istihdamın yordayıcılarının çalışma psikolojisi kuramına dayalı olarak incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kadın ve Aile Araştırmaları Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE NEVRA NURENGİN
Danışman: Ayşenur Büyükgöze Kavas
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, çalışan kadınlarda eksik istihdamın yordayıcılarının Çalışma Psikolojisi Kuramı Modeline dayalı olarak incelemektir. Bu bağlamda, ekonomik kısıtlılıkların, yaşam boyu ötekileştirilme deneyimlerinin ve çalışma iradesinin öznel eksik istihdamı ne ölçüde açıkladığını belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, yaşları 20 ile 64 arasında değişen 304 çalışan kadın oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak, Ekonomik Kısıtlılıklar Ölçeği, Yaşam Boyu Ötekileştirilme Deneyimleri Ölçeği, Çalışma İradesi Ölçeği, Öznel Eksik İstihdam Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizi için SPSS 25 ve AMOS 24 programları kullanılmıştır. Analizlerden önce olası kayıp veriler, aykırı değerler incelenmiş ve normallik testleri yapılmıştır. Verileri betimlemek amacıyla tanımlayıcı istatistiklerden yararlanılmış, ekonomik kısıtlılıklar, yaşam boyu ötekileştirilme deneyimleri, çalışma iradesi ve öznel eksik istihdam değişkenleri arasındaki ilişkiyiortaya çıkarmak için korelasyon analizleri yapılmıştır.Veri analizinde t-testi, korelasyon analizi ve Çalışma Psikolojisi Kuramına dayalı olarak önerilen modelin test edilmesi amacıyla AMOS 24 programı kullanılarak yol analizi yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, ekonomik kısıtlılıklar ile yaşam boyu ötekileştirilme deneyimleri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu; ekonomik kısıtlılıklar ile çalışma iradesi arasında negatif ve anlamlı bir ilişki olduğu; yaşam boyu ötekileştirilme deneyimleri ve çalışma iradesi arasında ise anlamlı bir ilişki olmadığı bulunmuştur. Ekonomik kısıtlılıklar, yaşam boyu ötekileştirilme deneyimleri ve öznel eksik istihdam arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu; çalışma iradesi ile öznel eksik istihdam arasında negatif ve anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Yol analizi bulguları incelendiğinde, ekonomik kısıtlılıklar ve yaşam boyu ötekileştirme deneyimlerinin öznel eksik istihdamın anlamlı birer yordayıcısı olduğu, ancak yaşam boyu ötekileştirilme deneyimleri ile öznel eksik istihdam arasındaki ilişkide çalışma iradesinin aracılık rolünün bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca, ekonomik kısıtlılıklar ile eksik istihdam arasındaki ilişkide çalışma iradesinin bir aracılık rolü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Modele göre, ekonomik kısıtlılıklar ve yaşam boyu ötekileştirilme deneyimleri, öznel eksik istihdamın %28'ini yordamaktadır. Araştırmadan elde edilen bulgular, ilgili alanyazınına dayalı olarak tartışılmış ve önerilerilerde bulunulmuşur.