ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ BAĞLAMINDA ENERJİ TÜKETİMİ VE SEÇİLMİŞ MAKROEKONOMİK DEĞİŞKENLER İLİŞKİSİ TÜRKİYE ÖRNEĞİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANSIN KARŞI

Danışman: Özgür Özaydın

Özet:

Bu çalışmanın amacı, Türkiye örneği için 1960-2022 dönemine ait yıllık zaman serileri ile, Çevresel Kuznets eğrisi bağlamında çevre kirliliği ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkilerin ve çevre kirliliği, enerji tüketimi, ekonomik büyüme, sermaye oluşumu, dış ticaret, istihdam ve finansal gelişmişlik arasındaki olası uzun ve kısa dönem ilişkilerin araştırılmasıdır. Seriler arasındaki olası uzun ve kısa dönem ilişkilerin test edilmesi için öncelikle durağanlık özelliklerini belirlemek üzere Genişletilmiş Dickey-Fuller, Phillips-Perron ve yapısal kırılmaları dikkate alan Zivot-Andrews birim kök testleri uygulanmıştır. Uygulanan birim kök testleri sonucunda değişkenlerin durağanlık derecelerinin farklı olduğu saptanmıştır. Bu sebeple çalışmaya konu olan değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkilerinin belirlenmesi amacıyla ARDL sınır testi yaklaşımının kullanılmasına karar verilmiştir. Çalışmaya konu olan değişkenler arasındaki nedensellik ilişkilerinin analiz edilmesi için Granger nedensellik analizinin Toda-Yamamoto versiyonu uygulanmıştır. Çalışmada değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bulgular elde edilmiştir. Ayrıca 1960-2022 döneminde Türkiye için Çevresel Kuznets Eğrisi hipotezinin geçerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.