Türkiye`de 1918-1938 tarihleri arasında maliye teşkilatı
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RECEP TEMEL
Danışman: Kaya Tuncer Çağlayan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Maliye teskilatı devlet kurumları içerisinde önemli bir yere sahiptir. Kamuhizmetlerinin gerektirdigi kaynakların tedarik edilme ve harcama süreçleri maliyapının kurumsallasmasını ifade eder. Bu münasebetle mali yapının gelisim sürecive bu süreçte ugradıgı degisimin takibi de ayrıca önem kazanmaktadır. Millimücadelenin basladıgı dönemde ihtiyaç duyulan kaynakların tedarik edilme usulü vebu kaynakların harcama biçimi özü itibariyle mali bir meseledir ve kendine özgü birmali yapıyı gerektirmektedir.Tarihi gelisim içerisinde mali yapıyı etkileyen iç ve dıs etkenlerin olması dogaldır.Lozan Antlasması'nın Türk mali sistemi üzerinde vesayeti kaldırıcı etkisi bir dısetkendir. zmir ktisat Kongresi kararları ve yeni devletin yasadıgı anayasaldegisimin mali yapıya tesirleri göz ardı edilemeyecek kadar önemli iç etkenlerdir.Burada yeni devletin kurucu iradesini ortaya koyan Mustafa Kemal Atatürk'ün malihassasiyetlerinin mali yapı üzerindeki yönlendirici etkisini dikkate almak gerekir.Maliye Vekaleti'nin, 1920'den müstakil bir teskilat kanununun çıkarıldıgı 1936tarihine kadar geçen kurumsallasma çabaları dikkat çekicidir. Osmanlı Devleti'ndendevir alınan mali yapıda degisiklikler, 1927 yılı Bütçe Kanunu'yla birliktebaslamıstır. 1929 yılında, bakanlıkların teskilat kanunları çıkarılana kadar teskilatkanunu hükmünde olan bir düzenleme yapılarak mali yapı gelistirilmistir. 1933yılında stanbul Maliye Teskilatı'na iliskin düzenleme, gelirlerin büyük kısmınınstanbul'da toplanması dolayısıyla stanbul'a özgüdür. Nihayet 1936 yılında MaliyeBakanlıgı'nın müstakil teskilat kanunu ve nizamnamesi çıkarılarak maliye teskilatıkadro, unvan, görev bakımından sistematik bir yapıya kavusturulmustur.ANAHTAR SÖZCÜKLER:Atatürk, Maliye, Teskilat, Bütçe, Vergi