Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SUDE TAVLI
Danışman: Zehra Karakuş Işık
Özet:
Devletler, geçmişte uzun yıllar boyunca geleneksel bir yöntem olarak gizlilik politikasını tercih etmiştir. Gizlilik politikası, vatandaşların idarenin bünyesinde bulunan bilgi ve belgelere erişimini ve bunları edinmesini engelleyen bir anlayış olarak tanımlanmaktadır. Yaşanan teknolojik gelişmelerin ardından dijitalleşme ve artan kamu hizmetleriyle Dünya çapında birtakım dönüşümler gerçekleşmiştir. Dönüşümle birlikte artık idare, gerek kamu hizmetini yürütürken gerekse bağımsız olarak vatandaşlar hakkında veriler toplamaktadır. Bu bağlamda bireylerin bilme ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Böylelikle idare gizlilik politikasından şeffaflığa doğru kademeli bir dönüşüm yaşamıştır. Dönüşüm esnasında idarede etkin role sahip bürokrasi sınıfı gelişerek şeffaflaşma sürecine bazen olumlu bazen olumsuz katkı sunmuştur. Ayrıca bu süreçte bireylerin demokrasiye olan ilgisi artmış ve hukuk devleti ilkesini benimseyen yönetim talepleri ortaya çıkmıştır. Bireylerin bu taleplerinin karşılanması iyi idare hakkı kapsamında şekillenmiştir. Nitekim gizliliğin hakim olduğu bir idare anlayışından şeffaflığın hakim olduğu bir anlayışa dönüşümde en önemli unsur bireylere bir insan hakkı olarak tanınan bilgi edinme hakkıdır. Çalışmada bilgi edinme hakkının idarede gizlilik politikası ve şeffaflık bağlamında dönüşümünün değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Aynı zamanda bilgi edinme hakkının teorik çerçevesi ve pozitif hukuktaki yeri ile hakkın sınırlarının da doktrin ve yargı kararları bağlamında incelenmesi hedeflenmektedir. Anahtar Sözcükler: Bilgi edinme hakkı, Gizlilik politikası, Şeffaflık, İyi idare hakkı, Açık devlet verisi