'Çeliksu' ve 'Rizessi' kokulu üzüm çeşitlerinin (Vitis labrusca L.) invitro sürgün ucu kültürü ile çoğaltımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ordu Üniversitesi, Ziraat Fakültesi , Bahçe Bitkileri , Türkiye
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nazlı Solmazgül SEYFİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hatice Bilir Ekbiç
Eş Danışman: Hüseyin Çelik
Özet:
Bu çalışma 2026 yılı vejetasyon döneminde Ordu Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Doku Kültürü laboratuvarında gerçekleştirilecektir. Denemede Vitis labrusca türü içinde yer alan ‘Çeliksu’ ve ‘Rizessi’ üzüm çeşitlerinin yaklaşık 1 mm uzunluğundaki meristematik uçları ile 2-3 yaprak taslağını içeren sürgün ucu kısımları eksplant olarak kullanılacaktır. Eksplantlar, üniversitemiz bağ alanında kış budaması sonrası elde edilen 1 yıllık çeliklerin suda sürdürülmesiyle temin edilecektir. Sürgün uçları %10 sodyum hipoklorit ve %0.01 Tween 20 içeren çözeltide 20 dakika süreyle tutulacak ve steril kabin içinde steril saf su ile üç defa durulanacaktır. Sürgün uçlarının sürgün oluşturma aşamasında (kardeşlenme) MS ortamına 0, 1, 2 ve 3 mg/l dozlarında BA eklenecek ve tüplerde (15 cm x 2.5 cm) kültüre alınacaktır. Kardeşlenen sürgünler her üç haftada alt kültüre alınacak ve bu işlem 5. alt kültüre kadar devam ettirilecektir. 5. alt kültür sonunda oluşan sürgünler en uygun köklendirme ortamının belirlenmesi amacıyla 0, 1, 2 ve 3 mg/l konsantrasyonundaki IBA ilave edilmiş MS besin ortamına transfer edilecektir. Bu çalışmada ‘Çeliksu’ ve ‘Rizessi’ üzüm çeşitlerinin in vitro sürgün ucu kültürüyle çoğaltımında sürgün oluşturma için en uygun BA dozu/dozları ile oluşan sürgünlerin köklü bitkiciğe dönüşümü için ise en uygun IBA dozu/dozlarının belirlenmesi amaçlanmaktadır.