Bazı kestane çeşit ve genotiplerinin kestane gal arısına hassasiyetlerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUSUF ÇİL
Danışman: Ümit Serdar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kestane gal arısı (Dryocosmus kuriphilus) Türkiye'de ilk defa 2013 yılında Yalova'da tespit edilmiştir. Gal arısı, bulaştığı alanlarda kestane ağaçlarının çoğunun büyüme ve verimini olumsuz yönde etkilemekte ve kestanenin en önemli zararlısı olmaktadır. Yalova'da Torymus sinensis Kamijo ile biyolojik mücadele çalışmaları başlamasına rağmen, dayanıklı çeşit kullanımı ile mücadele bir merak konusu olmuştur. Kestane çeşit ve genotiplerinin D. kuriphilus'a duyarlılık düzeylerini belirlemek için yapılan çalışmada, saf Anadolu (C.sativa) kestaneleri (Albayrak, Altınay, Erfelek, Osmanoğlu, Salıpazarı Serdar, Ünal), türler arası melezler (Marigoule ve Betizac-L) ve kompleks melezler (A9, A14, A25, A55, A56, A100) dahil 15 çeşit ve genotip test edilmiştir. Bu amaçla Nisan 2016'da Yalova'da 5-7 yaşlı ağaçlarda aşılama çalışmaları yapılmıştır. Aşılamadan sonraki birinci ve ikinci yılda, zararlı ile bulaşıklık oranı, sürgün başına gal ve kapsül sayısı ile zarar şiddeti kaydedilmiştir. Bulaşıklık oranı aşılamadan sonraki ikinci yılda daha yüksek olmuştur. A14 genotipi, D. kuriphilus'a tamamen dayanıklı olarak belirlenmiştir. Gal arısının zarar şiddeti A100'de diğer çeşit ve genotiplere göre daha düşük olmuştur. A56 dışındaki karmaşık melezlerde kapsül sayıları daha yüksek olmuştur. Gelecek yıllarda A14'ün direncini düzenleyen genetik yapı üzerinde araştırmalar planlanmaktadır.