4B Yörünge Belirlemede Jeodezik Yöntemlerle Güzergah Analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Harita Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYYE DEMİR
Danışman: Yasemin Şişman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Boyut kavramı fizik ve matematik araştırmalarında ön plana çıkmakta olup birçok bilim dalında da araştırma konusudur. Evrenin çok boyutlu hatta sonsuz olduğu birçok teoride belirtilirken bu tez çalışmasında boyut kavramı dördüncü boyuta kadar ele alınmıştır. Özellikle dördüncü boyut incelenirken enlem, boylam, yükseklik ve zaman kavramlarından bahsedilmiş, dördüncü boyut ile 4B navigasyon kavramı hem zaman hem de uzayda tanımlanmış yörüngelerin doğru tahminine olanak sağladığından havacılık alanında daha çok ön plana çıkması nedeniyle bu sektördeki gelişmelerinden bahsedilmiştir. Tez çalışmasında 4 boyutlu yörünge belirlemede jeodezik yöntemlerle güzergah analizi yapılarak en uygun ve en yakın uçuş yolunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Böylece 4B yörünge belirleme yönteminin SESAR ve NextGen tarafından uygulanması araştırılacak ve hava trafik kontrolörlerinin yakın gelecekte hava trafik akışında meydana gelebilecek bir bozulmanın etkisini doğru bir şekilde tahmin edebilmelerine olanak sağlayacaktır. Ayrıca uçuş rotalarının farklı yaklaşımları ile hesaplanan en yakın mesafe küre ve elipsoid üzerinde karşılaştırılarak Samsun merkez alınarak 7 uçuş rotası incelenmiştir. İncelenen uçuş rotaları için küre, elipsoid ve elipsoidin yerine kullanılan küreler referans yüzey alınarak herbirinde mesafe hesabı yapılmıştır. Yapılan mesafe hesabı sonucunda ise tek yönlü olarak yakıt hesabı yapılmıştır.Ayrıca uçuş rotasını oluşturan ara noktalar arasındaki mesafelerin toplamından rota uzunluğu hesaplanmıştır.