Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SONGÜL YAZICIOĞLU
Danışman: Hatice Bozoğlu
Özet:
Bu
çalışmanın amacı, seleksiyonla seçilmiş, çeşide aday hatların ön verim
denemeleri öncesi akrabalık ilişkileri belirleyerek hat sayısını azaltmaktır.
Materyaller, daha önce bölgemizden topladığımız ve ulusal bitki gen bankasından
elde ettiğimiz, morfolojik tanımlanması ve dokuz yıl süre ile seleksiyonu yapılmış
yerel bezelye gen kaynaklarıdır. Çalışmada çeşide aday 30 hat ve bu hatları
kıyaslamak için 6 tane ticari çeşit (Klein,
Further, Lancet , Sprinter , G.Pearl, Vilmoren)
kullanılmıştır. Kışlık (15 Kasım) olarak ekilen bezelye genotipleri argonomik
özelliklerinden bitki boyu, bitkide bakla sayısı, baklada tane sayısı, bitki
ağırlığı, tane ağırlığı, çiçeklenme süresi ve kuru hasat süresileri tespit
edilmiştir. Bu özelliklerin kullanılan genotiplerdeki değerleri sırarıyla 50.9-159.2
cm, 6.5-38.5 adet, 4.2-7.8 adet, 11.58-115.52 g, 41.26-224.32 g olmuştur. Bezelye
genotipleri 27 SSR primer çifti ile moleküler olarak karakterize edilmiştir. AD186, AD126,
AA67, AD141, A9, A5, AD148, AD83, AD61, AB141 ve AA122 SSR primerleriyle
yapılan çalışmalardan değerlendirmeye uygun okumalar elde edilememiştir.
Dolayısıyla AD270, AA278, B14, AD237, AA205, AA5, AA175, AC58, A6, AA90, AD56,
AB23, AA285, AB72., AC76a ve AA446 numaralı SSR primer çiftlerinden elde edilen
fragment analizi sonuçlarından yararlanılmıştır. UPGMA metoduna göre yapılan dendrogram
ile akrabalık ilişkisi oluşturulmuştur. Elde edilen bu filogenetik ağaca göre
hatlarımızdan Bz1-Bz2, Bz7-Bz8, Bz11-Bz12, Bz19-Bz20-Bz22-Bz23,
Bz29-Bz30-G.Pearl, Bz37-Vilmoren arasında yüksek akrabalık belirlenmiştir.
Ayrıca kontrol çeşitlerden Lancet ile Sprinter arasında benzerlik yüksek
bulunmuştur. Böylece 30 olan hat sayısı 24’ e düşmüştür. .Bundan sonra bölge
verim denemelerine çıkılarak çeşite aday hatlar tespit edilecektir.