Bazı bezelye (Pisum sativum L.) genotiplerinin moleküler karakterizasyonu ve agronomik özelliklerinin belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SONGÜL YAZICIOĞLU

Danışman: Hatice Bozoğlu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, seleksiyonla seçilmiş, çeşide aday hatların ön verim denemeleri öncesi akrabalık ilişkileri belirleyerek hat sayısını azaltmaktır. Materyaller, daha önce bölgemizden topladığımız ve ulusal bitki gen bankasından elde ettiğimiz, morfolojik tanımlanması ve dokuz yıl süre ile seleksiyonu yapılmış yerel bezelye gen kaynaklarıdır. Çalışmada çeşide aday 30 hat ve bu hatları kıyaslamak için 6 tane ticari  çeşit  (Klein, Further, Lancet , Sprinter , G.Pearl, Vilmoren) kullanılmıştır. Kışlık (15 Kasım) olarak ekilen bezelye genotipleri argonomik özelliklerinden bitki boyu, bitkide bakla sayısı, baklada tane sayısı, bitki ağırlığı, tane ağırlığı, çiçeklenme süresi ve kuru hasat süresileri tespit edilmiştir. Bu özelliklerin kullanılan genotiplerdeki değerleri sırarıyla 50.9-159.2 cm, 6.5-38.5 adet, 4.2-7.8 adet, 11.58-115.52 g, 41.26-224.32 g olmuştur. Bezelye genotipleri 27 SSR primer çifti ile moleküler olarak karakterize edilmiştir. AD186, AD126,  AA67, AD141, A9, A5, AD148, AD83, AD61, AB141 ve AA122 SSR primerleriyle yapılan çalışmalardan değerlendirmeye uygun okumalar elde edilememiştir. Dolayısıyla AD270, AA278, B14, AD237, AA205, AA5, AA175, AC58, A6, AA90, AD56, AB23, AA285, AB72., AC76a ve AA446 numaralı SSR primer çiftlerinden elde edilen fragment analizi sonuçlarından yararlanılmıştır. UPGMA metoduna göre yapılan dendrogram ile akrabalık ilişkisi  oluşturulmuştur. Elde edilen bu filogenetik ağaca göre hatlarımızdan Bz1-Bz2, Bz7-Bz8, Bz11-Bz12, Bz19-Bz20-Bz22-Bz23, Bz29-Bz30-G.Pearl, Bz37-Vilmoren arasında yüksek akrabalık belirlenmiştir. Ayrıca kontrol çeşitlerden Lancet ile Sprinter arasında benzerlik yüksek bulunmuştur. Böylece 30 olan hat sayısı 24’ e düşmüştür. .Bundan sonra bölge verim denemelerine çıkılarak çeşite aday hatlar tespit edilecektir.