Asetik asit ve hümik asit uygulamalarının bakla (Vicia faba L.)'nın tarımsal özellikleri ve L-dopa (l-3, 4-dihydroxyphenylalanine) içeriğine etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEHRA GÜL OĞUZ

Danışman: Hatice Bozoğlu

Özet:

Bakla baklagiller familyasını en iyi en iyi temsil eden türlerden biridir. Gıda olarak değerlendirildiği gibi yem bitkisi, yeşil gübreleme bitkisi ve ön bitki olarak da yetiştirilebilir. Aynı zamanda L-DOPA içeriği nedeniyle tıbbi amaçlı kullanılabilecek bitkilerdendir. Kışlık olarak ekilen tohumlarda toprak sıcaklığının düşük ve su miktarının yüksek olmasına bağlı olarak mikroorganizmaların çoğalması ile tohum çürümesi ve dolayısıyla çıkışlarda problem söz konusu olabilmektedir. Organik bir asit olan asetik asitin, çimlenme ve fide büyümesini destekleyici ve toprak mikroorganizmalarına karşı koruyucu olarak kullanımı araştırılmaktadır. Hümik asitler toprak koşullarını iyileştirilmekte bitkilerin hastalık ve zararlılara dayanıklılığını arttırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, ekim öncesi tohum uygulamaları (kontrol: suda bekletme, % 4 asetik asit (AA) ve %40'AA'de bekletme) ve bitki uygulamalarının (kontrol, 5 kg da-1 N, 2 lt da-1 Hümik asit (HA), 6 lt da-1 HA) baklanın agro-morfolojik, kalite özellikleri ile çiçeklerindeki L-DOPA miktarına etkisini araştırmaktır. Deneme 22 Kasım 2022'de Samsun'da Şerit Parseller Deneme Deseninde üç tekrarlamalı kurulmuştur. Elde edilen bulgulara göre; dal sayısı, bakla sayısı, biyolojik verim, tane verimi ve çiçek verimine tohuma asetik asitin uygulamasının istatistiki açıdan çok önemli etkisi olduğu, %4 asetik asit dozunun kontrole kıyasla daha iyi sonuçlar verdiği tespit edilmiştir. Bitki uygulamalarından hümik asit dozları ve azotlu gübreleme bakla sayısı, biyolojik verim ve tane verimi üzerinde istatistiki açıdan önemli etki göstermiştir. Her üç özellikte de kontrol uygulaması en iyi sonucu vermiştir. Uygulamaların çiçekten elde edilen bitki çayına geçen L-DOPA üzerinde istatistiki etkileri önemli bulunmamıştır.