Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA ÇAKIR
Danışman: Süleyman Yaman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu çalışmanın amacı, ortaokul 7. sınıf fen bilimleri dersinde ters yüz sınıf uygulamasının öğrenci başarısına, hatırlama düzeyine, zihinsel risk alma becerisine ve bilgisayarca düşünme becerileri üzerine etkisini araştırmaktır. Bilim ve teknoloji yaşamın her alanında değişimi kaçınılmaz kılmaktadır. Bu değişim günlük hayat akışını etkilediği gibi eğitim-öğretim süreçlerini de etkilemektedir. Günümüzde, baş döndürücü bir şekilde değişen ve gelişen teknoloji sayesinde bilgiye erişimin kolaylaşması, teknoloji kullanımının artması, günlük yaşamın her alanında bir değişim - dönüşüm olmasına neden olmaktadır. Bu süreçlerle birlikte eğitim-öğretim sürecinde yeni uygulamalar kullanılmaya başlanmıştır. Bunlardan biri de ters yüz sınıf sistemi (flipped classrom) olarak bilinen uygulamalardır. Bu uygulamalar, öğrencilerin derslerde görecekleri konuları bireysel öğrenmeye uygun olan kısımlarını evde video gibi eş zamansız (asenkron) sistemlerle öğrenmesine, sınıfta ise öğrenmede güçlük yaşadıkları kısımları etkinlik yaparak, soru çözerek vb. uygulamalarla daha iyi öğrenmelerine fırsat sunmaktadır. Kısaca ters yüz sınıf uygulaması, sınıf içi ders işleyişi ile ev ödevlerinin yer değiştirmesi olarak da ifade edilebilir. Bu sistemde öğrenciler ders ile ilgili öğretmenin hazırlamış olduğu videoyu evde izlerken sınıf ortamında daha çok konu ile ilgili alıştırmalar, örnekler ve problemler üzerine durmaktadırlar. Bu sayede öğrencilerin konu ile ilgili daha derinlemesine ve detaylı öğrenmeler gerçekleşmesi beklenmektedir. Çünkü öğrenci sınıf içinde öğretmen ders anlatırken anlamadığı, kaçırdığı veya dikkat etmediği noktaları evde videoda tekrar tekrar izleyerek öğrenebilecek, okulda ise öğretmenin rehberliğinde yaptığı alıştırmalar ve soru çözümleri ile konu pekişecektir. Fen bilimleri dersi, öğrencilerin kendini tanıması, doğayı tanıması ve çevresinde olup bitenlere anlam vermesi gibi özellikleri açısından oldukça önemlidir. Öğrenciler bu ders kapsamında gerek teori anlamında gerekse de uygulamalar kapsamında dersi işlemektedirler. Uygulamalar, konuların daha iyi kavranabilmesi ve teorik olarak öğrenilenlerin pratikteki karşılıklarının görülebilmesi açısından yararlıdır. Ancak eğitimde yer alan tek yönlü iletişim, yeterli zamanın ve donanımın bulunamaması ve bireysel farklılıkların dikkate alınamaması gibi problemler nedeniyle her öğrenene uygulama ortamı sağlanamamaktadır. Bu nedenle ters yüz sınıf uygulamalarının, derste uygulama fırsat bulamayan, bireysel farklılıklar nedeniyle öğrenme sürecinde etkin olamayan, bireysel öğrenmeyi tercih eden, farklı yer ve zamanlarda da öğrenme etkinliğini gerçekleştirmek isteyen öğrenciler için olanak sağladığı düşünülmektedir. Bu bağlamda çalışmada ortaokul 7. sınıf "Kuvvet ve Hareket" ünitesinin ters yüz sınıf yöntemi ile hazırlanmış materyallerle (video, ders içeriği, animasyon vb.) işlenmesinin öğrencilerin akademik başarılarına, hatırlama düzeylerine, zihinsel risk alma becerisine ve bilgisayarca düşünme becerilerine etkisi incelenmiştir. Çalışmada öntest, sontest yarı deneysel desen kullanılmış; bu kapsamda deney ve kontrol gruplarıyla çalışılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu ortaokul seviyesinde öğrenim gören 53 (26 deney grubu, 27 kontrol grubu) 7. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Deney grubu öğrencileriyle ters yüz sınıf uygulamaları ile ders işlenirken; kontrol grubu öğrencileriyle ise okullarda kullanılan mevcut programın yürütüldüğü biçimde ders işlenmiştir. Araştırmada veriler, akademik başarı testi, Bilgisayarca Düşünme ölçeği ve Zihinsel Risk Alma ve Yordayıcılarına Yönelik Algı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerin, fen bilimleri dersi akademik başarıları arasında deney grubu öğrencileri lehine istatistiki olarak bir farklılık olduğu ortaya çıkmıştır. Bu sonuç, ters yüz sınıf uygulamalarının öğrencilerin akademik başarılarına olumlu etkisi olduğunu göstermektedir. Ayrıca uygulamalar sonrası öğrencilerin öğrenmelerinin kalıcılığı bakımından deney grubu öğrencilerinin lehine bir farklılık çıkmıştır. Bununa birlikte, deney grubu öğrencilerinin zihinsel risk alma becerileri kontrol grubu öğrencilerinkine göre daha yüksek olmasına rağmen aralarında istatistiki olarak anlamlı bir farklılık görülmemektedir. Ayrıca ters yüz sınıf uygulamalarının öğrencilerin bilgisayarca düşünme becerileri üzerine etkisi incelendiğinde bir artış olduğu görülmekle birlikte kontrol grubundan istatistiki olarak bir farklılık olmadığı dikkati çekmektedir. Türkiye'de ters yüz sınıf uygulamaları ile ilgili araştırmaların çok fazla olmaması, bu çalışmanın teknolojik gelişmelerin eğitim öğretim süreçlerine entegrasyonu açısından özgün ve güncel olması bakımından alanyazına katkı sağladığı düşünülmektedir.