RASYONUN HİDROKSİ-SELENOMETİYONIN DÜZEYİNİN KUZULARDA BÜYÜME PERFORMANSI, ET KALİTESI, DOKU SELENYUM İÇERİĞİ VE GLUTATYON PEROKSİDAZ AKTİVİTESI ÜZERİNE ETKİSİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Zootekni ve Hayvan Besleme Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nuri ALKAN
Danışman: Habip Muruz
Özet:Bu çalışmanın amacı, yeni bir organik selenyum (Se) kaynağı olan hidroksi-selenometiyoninin (OH-SeMet), kuzularda büyüme performansı, karkas özellikleri, et kalitesi, serum glutatyon peroksidaz (GSH-Px) aktivitesi ile et ve serumdaki Se konsantrasyonları üzerindeki etkilerini sodyum selenit (SS) ile karşılaştırmaktır. Çalışmada, ortalama canlı ağırlıkları 26,96 ± 4,83 kg olan yirmi bir erkek Kıvırcık kuzu, başlangıç canlı ağırlıkları benzer olacak şekilde rastgele üç muamele grubuna ayrılmıştır. Muamele grupları; kuzuların konsantre yemlerine sırasıyla 0,20 mg Se/kg KM düzeyinde SS takviyesi (Kontrol grubu); 0,20 mg Se/kg KM düzeyinde OH-SeMet takviyesi (OH-SeMet-0,20 grubu) ve 0,40 mg Se/kg KM düzeyinde OH-SeMet takviyesi (OH-SeMet-0,40 grubu) şeklinde oluşturuldu. Deneme süresinin sonunda (56 gün) gruplardaki tüm kuzular kesildi ve analiz için doku örnekleri toplandı. Sonuçlar, büyüme performansı, yemden yararlanma oranı, karkas ve et kalitesinin (pH, damlama ve pişirme kayıpları, renk, kesme kuvveti) muamelelerden etkilenmediğini gösterdi. Rasyona OH-SeMet takviyesi, SS'ye kıyasla kuzuların kan serumu ve longissimus dorsi (LD) kası Se miktarlarını arttırdı (p<0,001). OH-SeMet'ten 0,2 mg/kg Se takviyesinin etteki Se seviyesini SS'nin eşdeğer dozuna kıyasla %61,17 artırdı. Ayrıca ette Se konsantrasyonu, OH-SeMet katkısı ile doğrusal olarak arttı. Gruplar arasında serum GSH-Px aktivitesinde önemli bir farklılık tespit edilmedi. Bu sonuçlar, OH-SeMet'in kuzuların longissimus dorsi (LD) kası Se miktarını iyileştirmede inorganik SS kaynağından daha etkili olduğunu gösterdi. Anahtar Sözcükler: Hidroksi-selenometiyonin, Kuzu, Kas ve serum selenyum