Çarşamba Ovası sol sahil topraklarının mekaniksel özellikleri ve işlenebilirlikleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASEMİN KANEL
Danışman: Coşkun Gülser
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma Çarşamba Ovası sol sahilinde yer alan toprakların mekaniksel özellikleri ve deformasyona neden olmadan işlenebilmeleri için uygun nem aralıklarının konumsal değişimlerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Araştırma alanından sistematik olarak alınan 73 adet yüzey toprak (0-20 cm) örneğinde belirlenen fiziksel ve mekaniksel analiz sonuçları jeoistatistiksel olarak değerlendirilmiş, konumsal dağılım haritaları hazırlanmıştır. Belirlenen mekaniksel özellikler içerisinde örnekleme noktaları arasında en yüksek değişkenliği %62.48'lik VK ile HBL gösterirken, örneklemenoktaları arasındaki en düşük değişkenliği %17.51'lik VK ile SYA göstermiştir. Çarşamba ovası sol sahil topraklarının mekaniksel ve fiziksel özelliklerinin konumsal değişimleri küresel ve üssel modellerle tanımlanmıştır. Külçe(nugget):sill oranlarına göre kil, silt, kum içeriği, organik madde (OM), likit limit (LL), plastiklik indeksi (PI) ve doğrusal uzama katsayısı (COLE) değerleri kuvvetli konumsal bağımlılık; plastik limit (PL), hacimsel büzülme (HBL), killerin aktifliği (A), spesifik yüzey alanı (SYA), optimum toprak işleme için en yüksek (Wmax) ve en düşük (Wmin) toprak nem değerleri orta düzeyde konumsal bağımlılık göstermişlerdir. Kil içeriği en yüksek ilişkiyi LL ile gösterirken (r=0.791**), OM içeriği ile en yüksek ilişkiyi PL (r=0.592**) vermiştir. Toprakların kil içerikleri ile önemli düzeyde ilişkili olan PL, LL, HBL, COLE, A ve SYA gibi özelliklerin konumsal değişimleri genelde ovanın kuzey ve güney kesimlerinde artarken iç kesimlerine doğru azalmıştır. Toprak örneklerinin tamamında killer inaktif killer grubuna girmiştir. Toprak örneklerinin büyük çoğunluğu (%41'i) fazla sıkışabilen inorganik siltler ve organik killer sınıfında yer almıştır. Çarşamba ovası sol sahilde optimum toprak işleme için en uygun nem düzeyinin üst sınırı %24.31 ile %51.27 arasında ve alt sınırı ise %17.41 ile %41.10 arasında belirlenmiştir. Optimum toprak işleme için Wmax ve Wmin nem değerleri mekaniksel özellikleri içinde PL değeri ile en yüksek pozitif ilişkiyi vermiştir. Toprak işleme için en uygun nem aralıklarının konumsal dağılımları da genelde kil içeriğinin dağılımına benzer şekilde ovanın kuzey ve güney kesimlerinde artarken iç kesimlerine doğru azalmıştır.