Eğitici 5.0: Geleceğin Eğitim Programının Etkililiği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ADEM APAYDIN

Danışman: Şener Şentürk

Özet:

Yapay zekâ (YZ), çağımızın en hızlı gelişen teknolojilerinden biri olarak eğitim de dahil olmak üzere birçok alanda köklü dönüşümler yaratmaktadır. Eğitim süreçlerinde bireyselleştirilmiş öğrenme, akıllı ölçme sistemleri ve veri odaklı karar mekanizmaları gibi yenilikler sunan YZ, buna rağmen öğretmenlerin sınırlı farkındalığı nedeniyle eğitim ortamlarında istenen düzeyde etkin kullanılamamaktadır. Bu bağlamda, öğretmenlerin YZ'yi etik ilkeler doğrultusunda ve eğitimsel hedeflere uygun şekilde kullanabilmeleri için planlı ve sistematik eğitim programlarına gereksinim duyulmaktadır. Bu ihtiyaca yanıt olarak geliştirilen "Eğitici 5.0: Geleceğin Eğitim Programı"nın etkililiği bu çalışmada değerlendirilmiştir. Program; "YZ kavramı", "YZ araçlarının eğitime entegrasyonu" ile "etik, veri mahremiyeti ve algoritmik önyargılar" başlıkları etrafında kuramsal ve uygulamalı içeriklerle yapılandırılmıştır. Araştırmada zayıf deneysel desenlerden tek grup öntest-sontest deseni kullanılmıştır. Çalışma grubu 15 gönüllü öğretmenden oluşmuştur. Veri toplama sürecinde Yapay Zekâ Farkındalık Ölçeği, Program Değerlendirme Ölçeği ve açık uçlu sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır Araştırma bulgularına göre özellikle "ilişkilendirme" boyutunda anlamlı düzeyde fark elde edilmiştir (z=-2.231, p<.05); diğer alt boyutlarda anlamlılık saptanmasa da genel olarak son test lehine puan ortalamalarının arttığı gözlenmiştir. Program Değerlendirme Ölçeği'ne ilişkin puan ortalamalarının 4,37 ile kesinlikle katılıyorum düzeyinde olduğu görülmüş, program katılımcılar tarafından öğretici, farkındalık kazandırıcı ve mesleki gelişime katkı sunan bir yapı olarak değerlendirilmiştir.