Çorum yöresindeki koyunlarda coenurus cerebralis'in yaygınlığı ve moleküler karakterizasyonu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Parazitoloji (veteriner) Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖMER ÖZGER

Danışman: Cenk Soner Bölükbaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı 2019 yılında Çorum mezbahalarında kesilen koyunlarda Coenurus cerebralis'in yaygınlığı ve moleküler karakterizasyonunun belirlenmesidir. Materyal-Metot: Araştırmada mezbahalarda kesilen 1218 koyun içerisinde klinik olarak coenurosisten şüphelenilen 92 (%71)'si erkek, 36 (%29)'u dişi toplam 128 koyun kafatası incelenmiştir. Kesim sonrasında koyunların kafatasları testere yardımıyla açılmış, beyin ve beyincik dışarıya çıkartılmıştır. Üzerinde kist bulunan 7 adet beyin kayıt altına alınarak Ondokuz Mayıs Üniversitesi Veteriner Fakültesi Parazitoloji laboratuvarına getirilmiştir. Laboratuvarda, beyinlerdeki kistler çıkarılarak fotoğrafları çekilmiş ve beyin dokusundan ayrılarak gerekli ölçümleri yapılmıştır. Her kistten DNA ekstraksiyonu yapılarak, izolatların mitokondriyal sitokrom C oksidaz subunit 1 (COI) gen bölgesi PCR ile çoğaltıldı. Bir izolata ait aynı gen bölgesi sekanslandı ve filogenetik analizler bu örnekle yapılmıştır. İzolat Çorum orijinli olarak GenBank'a kaydedilmiştir. Bulgular: Klinik semptom gösteren 128 koyundan 7 tanesinde C. cerebralis kistine rastlandı. Her bir beyin ve beyincikte birer kist olduğu gözlendi. Hastalığın prevalansı %5,4 olarak tespit edildi. Morfolojik ve moleküler yönden bulunan numuneler T. multiceps larvası olarak teşhis edildi. Sonuç: Araştırma sonucuna göre Çorum yöresindeki koyunlarda C. cerebralis'in yaygınlığı %5,4 olarak bulundu. Bölgede koyunculuğun tamamına yakınının meraya dayandığı ve ülkemizde hastalığın prevalansının %1,5 ila %36 arasında olduğu göz önüne alındığında ortalamanın altında bir değerde sonuç çıktığı gözlendi.