Otomobil talebini etkileyen faktörlerin panel veri analizi ile belirlenmesi: B sınıf otomobil sektöründe bir uygulama


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NUSRET KARA

Danışman: Aysel Çetindere Filiz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Teknolojinin hızlı bir şekilde gelişmesi, küreselleşme ve artan rekabet koşulları işletmelerin faaliyetlerini devam ettirebilmelerini zorlaştırmaktadır. İşletmeler bu zor koşullar altında maliyetlerini en aza indirmeyi ve en yüksek verimliliği hedeflemektedir. İşletmeler, bu hedefleri gerçekleştirebilmek için uygulayacakları stratejik, taktiksel ve operasyonel kararları belirsizlik faktörü altında ele almaktadır. Müşteri beklentilerindeki, rekabet koşullarındaki ve teknolojideki hızlı değişimler işletmeler için risk oluşturmaktadır. İşletmeler için oluşabilecek en büyük risklerden birisi talepte gerçekleşebilecek değişiklikleri önceden kestirememektir. Bu riski en aza indirmek için işletmelerin bilimsel verilere dayalı, tutarlı ve etkin talep tahmin analizleri yapmaları gerekmektedir. Stratejik ve operasyonel kararlarını yapmış oldukları talep tahminine göre şekillendirmeli ve tüm birimleri ile koordinasyonlu bir şekilde bu hedefe göre çalışmalıdır. Küresel piyasada gerçekleşecek talebi ve talepte meydana gelebilecek değişimleri doğrudan doğruya en yakın şekilde tahmin eden işletmeler rekabette bir adım öne çıkacaktır. Otomotiv sektörü de teknolojik gelişmeleri yakından takip eden, hatta yön veren ve yüksek rekabetin yaşandığı bir sektördür. Otomotiv sektörü ülkeler için önemli bir yer tutmakta, sağladı katma değer, yarattığı istihdam ve ilişkili olduğu diğer sektörlere de katkı sağlamasıyla ülke ekonomilerinin itici gücü konumundadır. Nüfusun ve şehirleşmenin artması otomobile olan talebi arttırmaktadır. Birçok farklı marka ve model için tüketicilerin beklentileri ve talepleri farklı şekilde oluşmaktadır. Bu tez çalışmasında beş farklı markanın B sınıfı hatcback modeli araçlarının talebini etkileyen makro ekonomik faktörlerin önemi belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada otomobil talebini etkilediği düşünülen makro ekonomik faktörler; ortalama otomobil fiyatları, ortalama yakıt fiyatları, kişi başına düşen gayri safi yurt içi hasıla, vadeli mevduat faiz oranları ve taşıt kredisi faiz oranları olarak ele alınmıştır. 2011-2017 yılları arasında gerçekleşen satış miktarları baz alınıp panel veri analizi kullanılarak makro ekonomik faktörlerin önemi belirlenmeye çalışılmış ve panel regresyon modeli oluşturulmuştur. En iyi sonuca tek faktörlü sabit etkiler panel veri modeli ile ulaşılmıştır. Ortalama yakıt fiyatları ve vadeli mevduat faiz oranları değişkenlerinin otomboil talebini belirlemede anlamsız oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Bu değişkenlerin neden anlamsız oldukları değerlendirilmiş ve ileride yapılabilecek farklı talep tahmini çalışmaları için önerilerde bulunulmuştur.