Dinamik çığ tehlike değerlendirmesi için CBS ve BAYES ağlarının entegrasyonu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Harita Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İPEK YILMAZ

Danışman: Derya Öztürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tehlike değerlendirmesi, risk tanımlama ve erken uyarı/tahmin sistemlerinin ilk ve en önemli adımı olduğundan, tehlike haritalarının doğruluğu oldukça kritik bir konudur. Günümüzde tehlike haritaları statik olarak üretilip, değişen koşullar sisteme entegre edilmeksizin üretilmiş haritalar yıllarca kullanılmaktadır. Ancak tehlikeyi etkileyen değişkenlerin bir kısmı dinamik bir yapı gösterip süreçle birlikte değişmektedir. Değişen parametrelerin etkisiyle tehlike alanlarında ve tehlike derecelerinde farklılıklar meydana gelmekte ve bu değişim klasik tehlike değerlendirmelerinde gözardı edilmektedir. Değişen koşulların doğru bir tehlike değerlendirmesi açısından sisteme entegre edilmesinin gerekliliği açıktır. Koşullardaki değişimi sisteme entegre etmeyi mümkün kılan Bayes Ağları, dinamik tehlike tanımlaması için etkili bir şekilde kullanılabilir. Bu tez çalışmasında, değişen ve yenilenen verilerin sisteme dâhil edilebildiği dinamik çığ tehlike değerlendirmesi için Bayes Ağları temelli bir model önerilmiştir. Önerilen modelde, Bayes Ağlarının ve Coğrafi Bilgi Sistemleri'nin (CBS) entegrasyonu, Ulusal Konumsal Veri Altyapıları (UKVA) perspektifinde değerlendirilmiştir. Bu modelde, farklı kaynaklardan elde edilen verileri birleştirmek ve analiz etmek mümkündür ve çığ tehlikesi için faktörler anlık verilerle dinamik olarak güncellenebilir ve dinamik tehlike haritalaması yapılabilir. Ülkemiz için bir UKVA projesi olan Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi (TUCBS) bu kapsamda yapılandırılabilir. Bu tez çalışmasında önerilen metodoloji, dinamik tehlike değerlendirmesi için genel bir yapı sağlar ve diğer afetlerin dinamik haritalanması için genişletilebilir.