Doğan Hızlan ve sistematik eleştiri analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ORHAN KAYLAVAZ
Danışman: Şeyma Büyükkavas Kuran
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı Doğan Hızlan'ın yazınsal eleştirilerinde kullandığı yöntemleri göstermektir. Hızlan'ın, yazınsal eleştiri sahasında kullandığı yöntemleri, metinlere karşı eleştirel yaklaşımının nasıl oluştuğunu incelemeye çalışan bu tez Doğan Hızlan merkezli olarak yazınsal eleştirinin küresel anlamda ne boyutta olduğunu ve Türk edebiyatına etkisine de incelemek iddiasındadır. Tezde Türk edebiyatı içerisinde öğretici vasfı ile edebiyat sahasına okur kazandırmak isteyen Hızlan'ın örnek okur profilini göz önüne alarak oluşturduğu yazınsal eleştirileri dikkatli bir biçimde incelenmiştir. Öncelikle yazınsal eleştiri yaklaşımında kullandığı kavramlar ve Batı merkezli etkilenmeler tez içerisinde ele alınmıştır. Örnek okur profili ile incelemeye çalıştığımız yazınsal metinler Doğan Hızlan'ın kuramsal alt bilgilerinin ortaya çıkarılması bakımından önemlidir. Türk edebiyatı içerisinde yer alan boşlukları doldurmak üzere hareket eden Hızlan, yazınsal eleştirilerinde farklı bir edebiyat tarihçiliği de uygular. Herhangi bir kurama bağlı kalmadan özellikle gelenek kavramı üzerinden yazınsal eleştirilerini oluşturan Hızlan, örnek bir prototip olarak karşımıza çıkar. Türk edebiyatında Ataç sonrası oluşan yazınsal eleştiri boşluğunu doldurmaya çalışan Hızlan, özellikle eleştiri ve deneme türü yazılarında bir bütünleşme sağlar. Denemeleri, yazınsal eleştirilerine konu olan yaratıcı yazarların görünmeyen taraflarını ortaya çıkararak yazınsal eleştiriyi kendisine bağlar. Bu nedenle eleştirel deneme tarzı ile farklı bir dil birleşimi gerçekleştirir. Bu tezde Doğan Hızlan merkezli olmak üzere yazınsal eleştirinin serüveni incelenmiş, özellikle yazınsal türlerin eleştirisi ayrı ayrı ele alınarak hem Hızlan'ın eleştiri anlayışı ortaya çıkarılmaya çalışılmış hem de küresel anlamda eleştirinin son durumu ve okurun pozisyonunu irdelenmiştir. Anahtar Sözcükler: Doğan Hızlan, Sistematik Eleştiri, Yazınsal Eleştiri