Aile bakım vericilerine uygulanan şizofreni ile yaşamda bilinçli farkındalık psikoeğitim programının psikolojik iyi oluş üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİS KAHYA
Danışman: Oya Sevcan Orak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı şizofreni tanılı bireylerin aile bakım vericilerine uygulanan şizofreni ile yaşamda bilinçli farkındalık psikoeğitim programının psikolojik iyi oluş üzerine etkisi incelemektir. Gereç ve Yöntem: Randomize kontrollü deneysel tasarımda olan bu araştırma Ekim 2023- Haziran 2024 tarihleri arasında, Karadeniz Bölgesi'ndeki bir Toplum Ruh Sağlığı Merkezinden hizmet alan şizofreni tanılı bireylerin aile bakım vericileri ile gerçekleştirilmiştir. Örneklemde yer alan katılımcılar deney (n=30 birey) ve kontrol (n=30 birey) gruplarına atandıktan sonra, deney grubunu oluşturan bakım vericilere araştırmacılar tarafından geliştirilmiş şizofreni ile yaşamda bilinçli farkındalık psikoeğitim programı uygulanmıştır. Kontrol grubundaki bakım vericilere bir müdahale yapılmamıştır. Araştırmada veriler Tanıtıcı Özellik Formu ve PERMA Psikolojik İyi Oluş Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veriler SPSS 22.0 ve R v3.6.1 istatistik programları ile analiz edilmiştir. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde çarpıklık-basıklık katsayısı, yüzdelik ve frekans dağılımı, ki-kare testi, karışık ölçümler için iki faktörlü ANOVA, Cronbach alfa güvenirlik katsayısı kullanılmıştır. Bulgular: Deney grubundaki aile bakım vericilerinin %63.3'ünün kadın, %63.3'ünün evli, % 43.3'ünün ilkokul mezunu, yaş ortalamalarının 51.96±13.08 olduğu, %56.7'sinin fiziksel sağlık sorununun bulunduğu ve %66.7'sinin ruhsal sağlığını "orta" derece olarak değerlendirdiği saptanmıştır. Uygulanan psikoeğitim programı sonrası PERMA Ölçeği toplam puan ortalamalarındaki değişim açısından deney ve kontrol grupları arasında anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Bu programın deney grubundaki aile bakım vericilerin PERMA Ölçeği toplam puanlarını %87.7 düzeyinde anlamlı ve geniş bir etki oluşturarak yükselttiği saptanmıştır. Sonuç: Şizofreni ile yaşamda bilinçli farkındalık psikoeğitim programının şizofreni tanısı olan bireylerin aile bakım vericilerinde psikolojik iyi oluş düzeyini artırmada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Aile bakım verici, Bilinçli farkındalık, Psikiyatri hemşireliği, Psikoeğitim, Şizofreni.