Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kimya Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEMİHA YENİGÜN
Danışman: Tevfik Özen
Özet:
Güz Yemişi (Elaeagnus umbellata Thunb.) Elaeagnaceae ailesi Elaeagnus cinsine ait bir iğde çeşididir. Tez çalışmasında, güz yemişi meyve ve yapraklarının metanol, etanol, su, etilasetat, aseton ve hekzan ekstraktlarının bileşen analizleri (toplam fenolik madde, toplam flavonoid, toplam antosiyanin, β-karoten, likopen ve askorbik asit), antioksidant (toplam antioksidant, hidrojen peroksit giderme, hidroksil radikali giderme, süperoksit anyonu giderme, indirgeme gücü, serbest radikal giderme, metal şelat, lipid peroksidasyonu inhibisyonu, deoksiriboz ve ABTS.+ radikali giderme) ve enzim inhibisyon (üreaz) aktiviteleri spektrofotometrik olarak tayin edildi. Farklı çözücülerde hazırlanan ekstraktlardan fenolik madde güz yemişi meyve metanol ekstraktında, flavonoid güz yemişi meyve metanol ekstraktında, antosiyanin yaprakta, β-karoten güz yemişi yaprak hekzan ekstraktında, likopen güz yemişi meyve hekzan ekstraktında ve askorbik asit içeriği yaprakta en yüksek olduğu belirlendi. Antioksidant aktivite testlerinde pozitif kontrol olarak bütillenmiş hidroksi anisol, bütillenmiş hidroksi toluen, troloks, tert-bütilhidrokinon, E vitamini ve askorbik asit kullanıldı. Farklı konsantrasyonlardaki (50-500 μg/mL) ekstrakt ve standart maddelerin antioksidant aktivitelerinin konsantrasyona bağlı olarak arttığı ve ekstraktların aktiviteleri standartlara göre yüksek olduğu belirlendi. Örneklerin üreaz inhibisyonu testinde güz yemişi meyve aseton ekstraktında en etkili olduğu bulundu ve güz yemişi meyve aseton ekstraktının IC50 değeri 180 μg/mL'dir. Aktivite ve inhibisyon sonuçları SPSS (Statistical Packages for the Social Sciences) 20.00 paket programındaki ANOVA ve DUNCAN testleri kullanılarak sonuçlar arasında anlamlı fark olup olamadığı değenlendirildi. Ayrıca örneklerin farklı çözücülerdeki ekstraktlarının farklı konsantrasyonlardaki fenolik madde ve flavonoid miktarları ile farklı antioksidant aktivite testlerinin sonuçları doğru orantılı olarak değiştiği belirlendi.