Sinop ili ve bazı ilçelerinde yetiştirilmekte olan izabella (Vitis labrusca L.) tiplerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURAY MELEK
Danışman: Hüseyin Çelik
Özet:SİNOP İLİ ve BAZI İLÇELERİNDE YETİŞTİRİLMEKTE OLAN İZABELLA (Vîtis labrusca L.) TİPLERİNİN BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA ÖZET Bu araştırma Karadeniz Bölgesi'nin sahil kesiminde yer alan ve nemli bir iklime sahip olan Sinop ili merkez ilçe ile Erfelek, Gerze, Ayancık ve Türkeli ilçelerinde yaygın olarak yetişmekte olan İzabella {Vitis labrusca L.) grubu üzüm tiplerinin belirlenmesi amacı ile 2002-2004 yıllan arasında yürütülmüştür. Deneme kapsamındaki merkez ilçe ve diğer ilçelerin sahilden itibaren otuz kilometrelik iç kesimlerinde yetişmekte olan 26 adet îzabella üzüm tipleri saptanmış, bunların geniş ampelografîk özellikleri tespit edilmiştir. Çalışmada, ev bahçelerinde çardak yapılmış, yol kenarlarında ağaçlara sank olarak yetişmekte olan omcalar materyal olarak kullanılmıştır. îzabella (Vitis labrusca L.) özelliği taşıyan çilek kokulu ve kabuğu et kısmından kolayca ayrılan üzüm tiplerinin özellikleri IBPGR'nin "Üzüm Tanımlayıcılan" metoduna göre belirlenmiştir. Çalışma kapsamında Sinop merkez ilçede 8, Erfelek ilçesinde 6, Gerze ilçesinde 4, Ayancık ilçesinde 5 ve Türkeli ilçesinde 3 tip olmak üzere toplam 26 tip saptanmıştır. Deneme kapsamında tanımlanan 26 tipin tanelerindeki kabuk renginin "mavi- siyah" (9 tip), "koyu kırmızı- mor" (15 tip), "kırmızı-siyah" (1 tip) (57 Erfelek 05) ve "kırmızı-mor" (1 tip) (57 Gerze 02) olduğu saptanmıştır. Araştırma sonucunda Karadeniz Bölgesi Sinop ili merkez ilçe ile Erfelek, Gerze, Ayancık ve Türkeli ilçelerinde saptanan 26 üzüm tipinin Vitis labrusca L. türüne ait olabileceği tespit edilmiştir. Bu durumun DNA parmak izi yöntemleriyle belirlenmesi gerekmektedir. ANAHTAR KELİMELER % İzabella üzümü {Vitis labrusca L.), ampelografi, seleksiyon, Sinop