İnönü Dönemi'nde (1938-1950) Ortaöğretim Üzerine Bir Araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERBİL ERSOY
Danışman: İrfan Davut Çam
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Cumhuriyet'in kurulmasıyla birlikte modern bir Türkiye inşa etmek için eğitim kurumlarına büyük bir önem verilmiştir. Aydınlanmanın gerçekleşmesi ve bilimin aydınlığının halka götürülmesi için etkili bir eğitim sürecine ihtiyaç duyulmuştur. Mustafa Kemal Atatürk'ün önderliğinde kurulan Cumhuriyet eğitiminin hedefi, çağdaş uygarlık düzeyine ulaşmak, çağdaş uygarlığın ve bilimsel gelişmelerin gerekleri doğrultusunda sürekli gelişmektir. Ancak Mustafa Kemal Atatürk'ün 10 Kasım 1938 tarihinde vefatı üzerine, Cumhuriyet'in ilanından o güne kadar yapılan reformların sürdürülüp sürdürülmeyeceği önemli bir soru haline gelmiştir. İsmet İnönü'nün 1938 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Türkiye'nin 2. Cumhurbaşkanı olarak seçilmesi, bu soruyu çözüme kavuşturmuştur. Öyle ki İsmet İnönü yaptığı çeşitli konuşmalarda Mustafa Kemal Atatürk'ün başlattığı eğitim seferberliğinin devam edeceğini önemle vurgulamıştır. Ayrıca 1939–1945 yılları arasında İkinci Dünya Savaşı'nın olumsuz etkileri, 1945 ve sonrasında ise çok partili döneme giriş sürecindeki belirsizlikler eğitime olumsuz şekilde yansımış olmasına rağmen, İnönü Dönemi'nde, ortaöğretimi yurt sathına yayma yönündeki faaliyet artan bir hızla devam etmiştir. Bu süreçte ortaöğretim kademesinde önemli gelişmeler vuku bulmuştur. Mevcut çalışma, 1938-1950 yılları arası zaman dilimini kapsayan ve günümüz eğitim sisteminin dinamiklerini de etkileyen İnönü Dönemi'nde ortaöğretim kademesinde yaşanan bu gelişmeleri ele almayı amaçlamaktadır. Bu çalışma, öncesinde yaşanan gelişmeleri göz ardı etmeden, söz konusu dönemdeki ortaöğretim kademesini detaylı incelemek suretiyle eğitim mirasımızın bu zaman dilimine isabet eden kısmını bir nebze de olsa göstermek ve yeni çalışmalara bu anlamda bir pencere açmak üzere nitel bir araştırma olarak kurgulanmıştır. Çalışmanın verileri, meclis tutanakları, devlet arşivi, dönemin eğitim şûraları gibi kaynaklardan doküman analizi yöntemiyle toplanıp, içerik analizine tabi tutularak çözümlenmiştir. Yapılan çözümleme neticesinde İnönü Dönemi'nde ortaöğretim alanında gerçekleştirilen çalışmaların söz konusu dönem içinde sonuçlarını verdiği görülmüştür. O dönemde yapılan çalışmaların günümüz ortaöğretimine temel teşkil etmesi bakımından önemli olduğu sonucuna varılmıştır.