Durağan'daki (Sinop) jeomorfositler ve sürdürülebilir kullanımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVCAN KARADURAK
Danışman: Harun Reşit Bağcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, Durağan ilçesi sınırlarındaki jeomorfosit olma potansiyeline sahip yerşekillerini ve sürdürülebilir kullanımlarını konu almaktadır. Araştırmaya konu olan Durağan, Karadeniz Bölgesi'nin Batı Karadeniz Bölümü'nde yer alan Sinop ilinin ilçelerinden biridir. Bu çalışma ile Durağan'da jeomorfosit olma potansiyeline sahip yerşekillerinin tespit edilmesi, oluşum mekanizmalarının açıklanması, sahadaki dağılımının belirlenmesi ve jeomorfoturizm açısından değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Bu amaç doğrultusunda saha ve konu ile ilgili literatür araştırması yapılarak değerlendirilmiştir. Tez çalışmasının en önemli kısmını saha çalışmaları oluşturmaktadır. Arazi çalışmaları ile jeomorfositlerin metrik özellikleri belirlenerek çevresel incelemelerde bulunulmuştur. Elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarılarak harita, tablo ve şekillerle görselleştirilmiştir. Konunun açıklanmasında yararlanılan temel haritalar Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama teknikleri kullanılarak hazırlanmıştır. Jeosit Ön değerlendirme Modeli yöntemi ile jeomorfositlerin potansiyel olma durumları değerlendirilmiş, Turizm İklim İndisi ile de sahanın iklim açısından turizm konforu belirlenmiştir. Araştırma sahasında on adet jeomorfosit tespit edilmiştir. Bu jeomorfositler içerisinde iki kaya mezarı, üç şelale, iki mağara, bir kanyon, volkanik şekiller ve kayalıklar bulunmaktadır. Bu jeomorfositlerden Terelek ve Ambarkaya Kaya Mezarı ile Kızılırmak Kanyonu güneyde; Karataş ve Çöve Şelalesi güneydoğuda; Koyun Gölü Şelalesi, Buzluk Mağarası, volkanik şekiller ve Karakaya Kayalıkları kuzeyde yer almaktadır. Jeosit Ön değerlendirme Modeli'ne göre tez sahasındaki jeomorfositler Z21, Z31, Z22 ve Z32 alanlarında yer almaktadır. Jeomorfositlerin turizm etkinlikleri içerisindeki önemi aşikârdır. Bu nedenle tez sahasındaki jeomorfositlerin uygun ziyaret dönemlerini belirlemek için Turizm İklim İndisi çalışma alanına uygulanmış ve tez sahası için iklim konforu belirlenmiştir. Araştırma sahasındaki jeomorfositlerin bilinirliği azdır. Jeomorfositlere ulaşım önemli bir sorundur. Jeomorfositlere ulaşım için kullanılan güzergâhlarda herhangi bir yönlendirme tabelasınının bulunmaması rehbere ihtiyaç duyulmasına neden olmaktadır. Kırsal nüfusun ağırlıklı olduğu Durağan'da jeomorfositlerin turizme kazandırılması yöreyi ekonomik olarak destekleyecektir. Jeomorfositlerle ilgili planlamalarda sürdürülebilirlik ilkesinin dikkate alınması oldukça önemlidir.