Karadeniz Bölgesi yağışlarının trend analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Harita Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: VAHDETTİN DEMİR
Danışman: Derya Öztürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda suya olan talep giderek artmaktadır. Buna karşın su kaynaklarının sınırlı olması, mevcut kaynakların ihtiyaca cevap verecek optimum seviyelerde kullanılması gereksinimini ortaya çıkarmıştır. Bu nedenle su kaynakları planlamasında ve projelendirilmesinde suyun etkili kullanılmasını sağlayacak analizler yapılmalıdır. Bu analizlerden en önemlisi yağışların geçmiş davranışından hareketle gelecek davranışını tahmin etmekte kullanılan trend analizleridir. Yağışlar için trend analizleri su temini konusunda olduğu kadar taşkın kontrolü açısından da büyük bir önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi'nde yer alan 19 adet yağış gözlem istasyonunun (Bartın, Zonguldak, Sinop, Samsun, Ordu, Giresun, Trabzon, Rize, Artvin, Bolu, Düzce, Kastamonu, Karabük, Çorum, Amasya, Tokat, Gümüşhane ve Bayburt ili meteoroloji gözlem istasyonu) 1960-2015 yılları arasında kaydedilen aylık toplam yağış verileri kullanılarak aylık, yıllık ve mevsimlik trendler belirlenmeye çalışılmıştır. Analizlerde verilerin aynı toplumdan olup olmadığını tespit etmek için Run Homojenlik testi kullanılmıştır. Trendin varlığını veya yokluğunu belirlemek için Mann-Kendall, Şen Trend ve Lineer Trend yöntemleri kullanılmıştır. Trendin varlığı veya yokluğu istatistiksel olarak güven aralığının %90, %95 ve %99'luk kısımlarında incelenmiştir. Analiz sonuçları Coğrafi Bilgi Sistemleri yardımıyla bölgeyi gösteren harita üzerinde renklendirilerek detaylandırılmış, sayısal değer bazında zamansal değişimlerin yanında mekânsal değişimler de incelenmiştir. Sonuçlar incelendiğinde, güven aralığının %99'luk kısmında toplam yağış verilerinin %98.2'sinin homojen olduğu tespit edilmiştir. Trend analizlerinin sonucunda; toplam yağışların, Batı Karadeniz Bölgesi'nde yer alan istasyonlarda azalırken, Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi'nde yer alan istasyonlarda arttığı tespit edilmiştir.