Demiyelinizan hastalığı olan çocuklarda psikopatoloji ve ebeveyn tutumları


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RABİA BODUR

Danışman: Koray Mehmet Zeynel Karabekiroğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı demiyelinizan hastalığı olan çocuklarda komorbid psikiyatrik bozuklukların, sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinin ve yönetici işlev becerilerinin değerlendirilmesi, ebeveyn tutumları ve psikopatolojisinin incelenmesi ve bunların kontrol grubuna göre farklılıklarının araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, zeka puanı en az 80 olan, 8-18 yaş arası, 23 demiyelinizan hastalık tanılı (multipl skleroz (MS), akut dissemine ensefalomiyelit (ADEM)) çocuk ve 23 sağlıklı çocuk dahil edildi. Katılımcılara Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi uygulandı. Çocuklar tarafından Çocuk Depresyon Envanteri, Pediatrik Yaşam Kalitesi Envanteri (PedsQL)-Çocuk Formu; ebeveynler tarafından Çocuk ve Gençler için Davranış Değerlendirme Ölçeği, Turgay Yıkıcı Davranış Bozuklukları için DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği (YDB-TDÖ)-Aile Formu, Öğrenme Bozukluğu Belirti Tarama Listesi, Yönetici İşlevlere Yönelik Davranış Değerlendirme Envanteri, PedsQL-Ebeveyn Formu, Kısa Semptom Envanteri ve Ebeveyn Tutum Ölçeği; öğretmenler tarafından YDB-TDÖ-Öğretmen Formu dolduruldu. Bulgular: MS grubunda en az bir komorbid psikiyatrik bozukluk oranı (%56,3), kontrol grubuna göre (%17,4) daha yüksek bulundu. ADEM tanılı çocukların yaşam kalitesi puanları duygusal işlevsellik, psikososyal işlevsellik ve toplam puanlarda kontrol grubuna göre belirgin düşük izlendi. Vaka grubu yönetici işlev becerilerinin kurulum değiştirme, duygusal kontrol ve başlatma alanlarında kontrol grubuna göre daha düşük performans sergiledi. Vaka grubu ebeveynlerinin izin verici tutumları daha fazla benimsedikleri görüldü. Sonuç: Bulgular, demiyelinizan hastalığı olan çocukların sağlıklı yaşıtlarına göre daha fazla psikiyatrik eş tanıları olduğunu, yaşam kalitelerinin daha düşük olduğunu, yönetici işlev sorunları yaşadıklarını ve ebeveyn tutumlarının önemli farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu bulgular ışığında, çocuklarda demiyelinizan hastalıkların yönetiminde psikiyatri disiplininin de dahil olduğu bütüncül müdahale stratejileri önerilmektedir.