Zeytin OeSRC1 ve fasulye dehidrin lea genlerinin klonlanması ve tütün bitkisinde fonksiyonel karakterizasyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarımsal Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Samuel Aduse Poku
Danışman: Musa Kavas
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kültüre alınan en eski bitkilerden biri olan Olea europaea L., Oleaceae familyasında yer alan ve 20-25 tür barındıran bir cinstir (Zohary et al., 2000). Herdem yeşil, yavaş gelişim gösteren ve kuraklık stresine dayanıklı bir tür olan zeytin ağacı, 500 yıla kadar sürebilen çok uzun bir ömre sahiptir (Zohary et al., 2000). Fasulye (Phaseolus vulgaris L.) dünyada yetiştiriciliği en yaygın düzeyde yapılan bitkilerden biridir ve insanlarca tüketilen en önemli baklagillerdendir (CIAT, 2001, Emam et al. 2010). Zeytin ve fasulye, dünya genelinde düşük gelirli kesimler için zengin besin kaynağı oluşturan ekonomik açıdan öneme sahip bitkilerdir. Zeytin ve fasulye üretimi düşük ve yüksek sıcaklık, tuzluluk, kuraklık, sel, oksidatif stres ve ağır metal toksisitesi gibi çeşitli abiyotik stres etmenlerince sınırlandırılabilmektedir. İklim değişimine bağlı olarak iklim koşullarının sürekli olarak kötüye gidişi sonucunda, yukarıda sözü edilen stres etmenlerinin zeytin ve fasulye bitkileri üzerindeki etkilerinin daha da kötü olacağı tahmin edilmektedir. Bu nedenle bu bitkilere abiyotik stres etmenlerine karşı dayanıklılık kazandırabilecek aday genlerin belirlenmesine yönelik çalışmalar önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı da; sırasıyla fasulye (Phaseolus vulgaris L.) ve zeytin (Olea europaea L.) transkriptom belirleme çalışmaları sırasında bulunmuş olan "LEA-dehydrin (late embryogenesis abundant-dehydrin)" ve "OeSRC1" adlı iki yeni dehidrin benzeri genin başarılı bir şekilde klonlanması ve bu genlerin işlevlerinin tütün bitkisi üzerinde araştırılmasıdır. Hedef genlerin klonlanması "gateway klonlama sistemi" ile gerçekleştirilmiştir. Genler daha sonra tütün yaprak disklerine transforme edilmiştir. Kuraklık ve tuzluluk stresi testleri yalnızca OeSRC1 hatları üzerinde gerçekleştirilebilmiştir. Çalışma sonucunda OeSRC1 transgenik hatlarının yabani tip bitkilere kıyasla, kuraklık ve tuzluluk stresi koşulları altında daha iyi geliştiği ve fizyolojik performans sergilediği gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: OeSRC1, LEA-dehydrin, fasulye, tütün transformasyonu