Süveyş buhranı sürecinde Türk dış politikası

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FÜRKAN ÇAKIR

Danışman: Kaya Tuncer Çağlayan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmanın temel amacı, Soğuk Savaş'ın dünya siyasetindeki dengeleri yeniden belirlediği koşullarda, Ortadoğu coğrafyasındaki güçler dağılımını büyük ölçüde etkileyen Süveyş Buhranı sürecinde Türkiye'nin izlediği politikayı, bu politikanın Türk dış politikası üzerinde meydana getirdiği bölgesel ve küresel yansımaları ortaya çıkarmaktır. Çalışmamızın giriş bölümünde, Süveyş bölgesinde bir kanal açmak için Antik dönemden itibaren yapılan çalışmalara kısaca değinildikten sonra Süveyş Kanal Kumpanyası'nın kurulması, Süveyş Kanalı'nın açılışı ve Süveyş Kanalı'nın hukuki statüsünün belirlenmesi ele alınmıştır. Çalışmamızın birinci bölümünde, II. Dünya Savaşı sonrası oluşan Soğuk Savaş koşullarında Türkiye'nin Sovyet yayılmacılığı başta olmak üzere dış politikasını etkileyen temel faktörler ve Sovyet tehdidine karşı Batı Bloğu'na angajmanı doğrultusunda ortaya çıkan ittifak bağlantıları göz önüne serilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde, Süveyş Kanalı'nın millileştirilmesi ve millileştirme sonrası Türkiye'nin izlediği harici siyasetin temel çıkış noktaları ve sonuçları açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmamızın son bölümünde ise Süveyş Kanalı'na düzenlenen İngiliz-Fransız harekâtı ve bu süreçte Türkiye'nin izlediği tutum ve tavır analiz edilirken bunun bölgesel ve küresel ölçekte Türk politikasına kısa ve orta vadede etkileri değerlendirilmeye çalışılmıştır.