İnme geçiren hastalarda yaşam kalitesini etkileyen faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEYFULLAH ÖZTÜRK
Danışman: Yeşim Akyol
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İnme fonksiyonel özürlülüğe, günlük yaşam aktivitelerinde bağımlılığa, kognitif ve mental bozukluklara yol açabilen, hayatın tüm alanlarını etkileyen kronik, önemli bir sağlık sorunudur. Bu çalışmanın amacı inme geçiren hastaların yaşam kalitesi düzeyini belirlemek, hastaların demografik özellikleri, fonksiyonel, emosyonel ve kognitif durumlarının yaşam kalitesi üzerindeki olası etkilerini araştırmaktı. Metod: Çalışmaya Mart 2015-Ocak 2016 tarihleri arasında Ondokuzmayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Kliniği'ne ayaktan takip veya yatarak rehabilitasyon amaçlı başvuran 66 inme'li hasta alındı ve sosyo-demografik özellikleri kaydedildi. Hastaların kognitif durumu Mini Mental Test (MMT), motor gelişimi Brunnstrom evrelemesi, spastisitesi Modifiye Ashworth Skalası (MAS), fonksiyonel durumu Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FBÖ), emosyonel durumu Beck Depresyon İndeksi (BDI), yaşam kalitesi İnme Etki Ölçeği 3.0 (İEÖ 3.0) ile değerlendirildi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 58.86 ± 11.68 (20-79), VKI ortalaması 28.77 ± 5.40 olarak saptandı. Çoğunluğu erkek (% 61), ilkokul mezunu (%49), sol hemiplejisi (%64), sağ dominant eli (%93), iskemik serebrovasküler hastalık etyolojisi (%88) olan hastalar idi. Ortalama hastalık süresi 12.74 ay, yoğun bakımda kalış süresi 7.14 gün, rehabilitasyona başlanma zamanı 42.47 gün, rehabilitasyon amaçlı hastanede kalış süresi 27.05 gün olarak bulundu. Hastaların İEÖ 3.0 total skoru ve çoğu alt skoru ile FBÖ ve MMT skoru, Brunstrom motor iyileşme evresi arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptanır iken, MAS derecesi ve BDI skoru ile negatif yönde anlamlı ilişki bulundu (p 0.05). İEÖ 3.0 total skorları; ≥55 yaş grubunda <55 yaş grubuna kıyasla, orta özürlü hasta grubunda düşük özürlü hasta grubuna kıyasla, değişik şiddette depresyonu olan hasta gruplarında depresyonu olmayan hasta grubuna kıyasla, değişik derecede demansı olan hasta gruplarında kognitif durumu normal olan hasta grubuna kıyasla anlamlı düzeyde düşük olarak saptandı (p<0.05). Sonuç: İnmeli hastaların yaşam kalitesi bireyin özellikle özürlülük düzeyi ve emosyonel durumundan olmak üzere, kognitif durumu, motor iyileşme ve spastisite düzeyinden etkilenir. İleri yaş, yüksek özürlülük, depresyon ve demans varlığı yaşam kalitesini önemli ölçüde bozar. İnmeli hastaların fonksiyonel bağımsızlıklarının artırılması, emosyonel ve kognitif durumlarına yönelik tedaviler verilmesi yaşam kalitesini olumlu yönde etkileyecektir. Anahtar Kelimeler: inme, yaşam kalitesi, özürlülük, depresyon