Farklı tüylenme hızına sahip etlik piliç hatları ile bunlardan karşılıklı melezlemeyle üretilen ebeveyn ve hibritlerin bazı morfolojik ve fizyolojik özellikleri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Biyoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MOISE NOUBANDIGUIM

Danışman: Musa Sarıca

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tez çalışmasında saf hat, ebeveyn ve hibritlerde tüy gelişimi ile birlikte morfolojik ve fizyolojik özelliklerdeki değişimin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma, Eskişehir Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nde bulunan farklı tüylenme hızlarına sahip 3 ana ve 2 baba saf hattında (A1: yavaş tüylenme, A2: hızlı tüylenme, A3: yavaş tüylenme, B1: hızlı tüylenme, B2: hızlı tüylenme) ve bunların karşılıklı melezlemesi ile elde edilen ebeveynler [(A1xA2)♀, (A1xA3)♀, (A2xA1)♀, (A2xA3)♀, (A3xA1)♀, (A3xA2)♀, (B1xB2)♂, (B2xB1)♂] ve hibrit etlik piliçlerle yürütülmüştür. Anadolu-T olarak isimlendirilen ebeveyn hatlardan üretilen materyal ile ticari etlik piliç genotipi de (Ross-308) bu denemeye dahil edilmiştir. Çalışma kapsamında saf hat ve ebeveynlerde büyütme (0-24 hafta) ve yumurtlama döneminde (25-60 hafta), etlik piliç döllerinde ise 6 haftalık dönemde fizyolojik (kuluçka özellikleri, canlı ağırlık, yem tüketimi, yaşama gücü, rektal ve kanat altı sıcaklık) özellikler, ayak-bacak kusurları ve tüylenme özellikleri arasındaki ilişkiler belirlenmiştir. Araştırmada üzerinde durulan özelliklerden yem tüketimi ve canlı ağırlığın genotip grupları ve cinsiyetler arasında önemli düzeyde farklılık göstermesine rağmen (P 0.05). Saf hatlarda kuluçka özellikleri diğer genotiplere göre daha düşük, embriyo ölümleri ise daha yüksek bulunmuştur. Dörtlü melezleme ile üretilen bazı hibritlerin ve Anadolu-T hibritlerinin verim özellikleri, özellikle canlı ağırlık, yem tüketimi ve yaşama gücü gibi performansları ticari genotiple benzerlik göstermiştir. En düşük tüy oranı Ross-308'de gerçekleşirken, melezlemede kullanılan A1 ve A3 genotiplerinin yer aldığı gruplarda kısmen daha yüksek tüy oranı elde edilmiştir. 6 haftalık yaşa kadar hızlı tüylenen B1, B2 ve A2 saf hatları geç tüylenen A1 ve A3 hatlarına göre daha uzun kuyruk ve primer kanat tüylerine sahip olmuştur (P > 0.05). İlk hafta rektal ve kanat altı sıcaklıkları A2, B1, B2 saf hatlarında, ebeveynlerde ise B1xB2, B2xB1, A2xA1 ve A2xA3 genotiplerinde önemli düzeyde daha yüksek bulunmuştur (P > 0.05). Sonuç olarak, saf hat, ebeveyn ve hibrit genotiplerde cinsiyet kromozomu üzerindeki tüylenme hızını belirleyen allel genlerin fizyolojik özellikleri önemli düzeyde etkilemediği ortaya koyulmuştur.