Capsicum chinense türüne ait biber genotiplerinin morfolojik ve moleküler karakterizasyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA TAŞ
Danışman: Ahmet Balkaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bitki genetik kaynaklarının tanımlanması ve genetik çeşitlilik düzeylerinin belirlenmesinde morfolojik tanımlayıcılar ve moleküler analiz yöntemlerinden yararlanılmaktadır. Capsicum chinense biber türü; meyve boyu, meyve eni, meyve şekli, meyve rengi ve acılık özellikleri yönünden yüksek düzeyde varyasyon göstermektedir. Bu çalışmada, Dünya'nın farklı lokasyonlarından toplanmış olan Capsicum chinense türüne ait biber genetik kaynaklarının UPOV (Uluslararası Yeni Bitki Çeşitlerini Koruma Birliği) kriterlerine göre bitkisel özelliklerinin tanımlanması ve SSR yöntemine göre moleküler karakterizasyonu ile tür içerisindeki mevcut popülasyondaki varyasyon ve genetik çeşitlilik düzeylerinin saptanması amaçlanmıştır. Araştırmada ilk aşamada, Capsicum chinense türüne ait 75 adet biber genotipinden oluşan bir gen havuzu oluşturulmuştur. Araştırma sonucunda, C. chinense gen kaynaklarının, morfolojik tanımlama kriterleri yönünden yüksek düzeyde fenotipik çeşitlilik gösterdiği belirlenmiştir. Elde edilen verilere, Küme ve Temel Bileşen Analizi uygulanmıştır. Capsicum chinense türüne ait biber genotiplerinde küme analizi sonucunda akrabalık ilişkilerini gösteren bir dendrogram elde edilmiştir. Ayrıca Temel Bileşen Analizi sonucunda ilk altı temel bileşen ekseninin toplam varyasyonun %70.99'unu gösterdiği belirlenmiştir. Bu sonuç, Capsicum chinense türüne ait biber genotipleri arasında yüksek oranda varyasyon olduğunu göstermiştir. Capsicum chinense türüne ait biber genotiplerinde yapılan moleküler analiz sonucunda,14 SSR primerinden toplam 115 bant elde edilmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda, bantların 66 tanesinin polimorfik (%57.4) ve 49 tanesinin ise monomorfik (%42.6) olduğu belirlenmiştir. Capsicum chinense türüne ait biber genotiplerinde, SSR markörleri ile yapılan analizler sonucunda, Unweighted Neighbor-Joining metoduna göre biber genotipleri 3 farklı genetik gruba ayrılmıştır. C. chinense türüne ait biber genotiplerinin genetik uzaklık değerlerinin, 0.15-0.75 arasında değiştiği bulunmuştur. Bu çalışma sonucunda morfolojik ve moleküler karakterizasyonu yapılmış olan C. chinense türüne aitbiber genotiplerinde halen kendileme ve seleksiyon ıslahı çalışmalarına devam edilmektedir.