Betonarme sanayi bacalarında deprem etkilerinin incelenmesi ve bu yapıların deprem yüklerine göre hesabı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLI ÇİÇEK
Danışman: Zeki Karaca
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bacalar, sanayi tesislerinde oluşan atık gazların atmosfere salınımını sağlayan yapılardır. Sanayinin hızla gelişmesine paralel olarak, endüstriyel tesislerin ve dolayısıyla atık gaz salınımı büyüklüklerinde ciddi anlamda artışlar meydana gelmiştir. İlk başlarda orta yükseklikteki bir baca ile bu salınım rahatlıkla sağlanabiliyorken, çevre kirliliğinin insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinin artması ve insan sağlığı ile ilgili yasal mevzuatların zorlamasıyla, daha yüksek bacaların inşa edilmesi zorunlu hale gelmiştir. Günümüzde, 300-400 metre arasında yüksekliğe sahip betonarme sanayi bacaları bulunmaktadır. Baca yüksekliklerindeki bu artış ise, bacaların deprem etkileri karşısında daha da narin yapılar hale gelmesine sebep olmuştur. Bu çalışmanın temel amacını, farklı standartlarda sunulan ivme spektrumlarını kullanarak, yükseklikleri birbirinden farklı betonarme sanayi bacaları üzerinde oluşan deprem etkileri sonucunda oluşan tepe yerdeğiştirmeleri ve taban kesme kuvvetleri üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi oluşturmaktadır. Bu sebeple, çalışmanın birinci bölümünde, Türkiye'nin depremselliği ve betonarme sanayi bacaları ile ilgili genel bilgiler verilmekte ve çalışmanın amacı ve kapsamı üzerinde durulmaktadır. İkinci bölümde, teknik literatür taramasının yanında, deprem kuvvetlerinin hesaplanması ve tezin literatüre katkısı konularına değinilmektedir. Üçüncü bölüm, çalışmada kullanılan materyal ve yöntemlerin sunulduğu kısımdır. Dördüncü bölümde, söz konusu bacaların farklı standartlarda sunulan ivme spektrumlarına göre yapısal analizleri gerçekleştirilmekte ve elde edilen sonuçlarla bacaların dinamik karakteristikleri arasındaki ilişki tespit edilmeye çalışılmaktadır. Çalışmanın bütününden çıkartılabilecek sonuç ve öneriler, beşinci bölümde özetlenmekte ve bu son bölümü kaynaklar dizini izlemektedir. Elde edilen sonuçlar, bacaların tepe yerdeğiştirmeleri ve taban kesme kuvvetlerinin yüzdesel artış oranlarının, 1. mod yüzdesel artış oranları ile yakından ilişkili olduğunu ve baca tipi yapılarda bile, 1. modun, bacanın deprem davranışını yeterli yaklaşıklıkla temsil edebildiğini göstermektedir.