Genetik olarak absans epilepsili WAG/RİJ sıçanlarda görülen diken dalga deşarjlarina HCN kanallarının etkisi ve bu etkide GABA-A ve T-tipi kalsiyum iyon kanallarının rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE SONER TİRYAKİ
Danışman: Gökhan Arslan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Absans epilepsi nedeni tam olarak bilinmeyen, jeneralize, konvulsif olmayan nöbetlerle karakterize bir epilepsi türüdür. Kardiyovasküler sistem hastalıklarında kullanılan bir ilaç olan ivabradin (IVA), etkisini HCN kanallarını bloke ederek göstermektedir. Beyinde eksprese edilen HCN1, HCN2 ve HCN4 kanalları nöronal uyarılabilirliği etkilemektedir. Bu çalışmada, genetik absans epilepsili WAG/Rij sıçanlarda görülen diken dalga deşarjlarına (DDD) IVA'nın etkisini ve bu etkide T-tipi Ca+2 ile GABA-A iyon kanallarının etkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Çalışmamızda elektrokortikogram (ECoG) kayıtları için WAG/Rij ve Western Blot analizleri için erkek WAG/Rij ve Wistar Albino sıçanlar kullanıldı. ECoG kayıtları için sıçanların kafataslarına tripolar elektrotlar yerleştirildi. HCN kanal blokörü IVA 7 ardışık gün boyunca (5, 10 ve 20 mg/kg i.p.) uygulandı ve sıçanlardan 0. gün, 3. gün, 6. gün ve 7. gün ECoG kayıtları elde edildi. NNC 55-0396 (NNC; 5, 10, 20, 30 ve 40 μg), müsimol (1 μg) ve bikukulin (0,5 μg) akut olarak ve 7 gün IVA uygulamasından 1 gün sonra i.s.v. olarak uygulandı. IVA'nın HCN kanal ekspresyonlarına etkisini belirlemek amacıyla, 7 gün IVA (10 mg/kg) uygulanmasından sonra sıçanların korteks ve hipokampus dokuları çıkarılarak Western Blot yöntemi ile değerlendirildi. Bulgular: Akut uygulanan IVA toplam DDD sayısını ve ortalama DDD süresini değiştirmezken, 7 gün boyunca uygulanan IVA 10 ve 20 mg/kg dozlarında toplam DDD sayısını azalttı. Ayrıca, 7 gün boyunca 10 mg/kg dozunda uygulanan IVA, korteks ve hipokampuste HCN1 ve HCN2 protein ekspresyonlarını artırırken, HCN4 ekpresyonlarını değiştirmedi. Akut olarak uygulanan NNC (20 μg) ve bikukulin (0,5 μg) nöbetlerde azalmaya neden olurken, müsimol (1 μg) nöbetleri artırdı. 7 gün IVA enjeksiyonundan 1 gün sonra sonra uygulanan NNC'nin antiepileptik etkisi azaldı; müsimolün proepileptik etkisi ortadan kalktı, bikukulinin antiepileptik etkisi ise tersine döndü. Tartışma ve Sonuçlar: IVA'nın 7 gün 10 mg/kg uygulanması kortekste HCN protein ekspresyonlarını artırarak absans nöbetleri azaltmaktadır. NNC, müsimol ve bikukulinin etkileri, muhtemelen artan HCN kanal ekspresyonlarından dolayı değişmektedir. Bulgularımız doğrultusunda HCN kanalları ve T-tipi Ca+2 ile GABA-A iyon kanalları arasında olası bir etkileşimin olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Epilepsi, ECoG, Absans epilepsi, İvabradin, HCN kanalları, T-tipi Ca+2 kanalı, GABA-A reseptörü